Tazminat Hukuku
Bursa tazminat avukatı, haksız fiil, trafik kazası, iş kazası, sözleşmeye aykırılık ve kişilik haklarının ihlali gibi nedenlerle uğranılan zararların giderilmesi için açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zarar göreni veya sorumlu tarafı temsil eden avukattır. Zararın hesaplanmasından dava veya arabuluculuk sürecinin yürütülmesine, bilirkişi raporlarına itirazdan istinaf ve temyiz aşamalarına kadar sürecin tamamında hukuki yardım sunar. Türk hukukunda resmi bir branşlaşma bulunmadığından bu ifade, tazminat hukuku alanında yoğun olarak çalışan avukatları tanımlamak için kullanılır.
Tazminat hukuku, bir kişinin hukuka aykırı bir eylem veya işlem nedeniyle uğradığı zararın karşı taraftan giderilmesini sağlayan alandır. Bir trafik kazasında yaralanmak, bir iş kazası sonucu çalışma gücünü kaybetmek, sözleşmenin karşı tarafça ihlal edilmesi ya da kişilik haklarına saldırıya uğramak; hepsi tazminat talebinin konusunu oluşturur. Bu davalarda zararın doğru hesaplanması ve sürelerin kaçırılmaması sonucu doğrudan etkiler. Bu yazıda tazminat türlerini, hangi mahkemenin görevli olduğunu, zamanaşımı sürelerini ve dava sürecinin nasıl işlediğini bir avukat gözüyle, sade bir dille anlattık.
Tazminat Hukuku Nedir?
Tazminat hukuku, hukuka aykırı bir davranış sonucu zarara uğrayan kişinin bu zararının giderilmesini konu alan hukuk dalıdır. Temel dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık hükümleridir. Bir tazminat sorumluluğunun doğması için kural olarak hukuka aykırı bir fiil, bu fiil sonucu doğan bir zarar, fiil ile zarar arasında illiyet (nedensellik) bağı ve çoğu hâlde kusur unsurlarının birlikte bulunması gerekir. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Bursa Tazminat Avukatı Ne Yapar?
Tazminat davaları, usul yönünden en teknik dava gruplarından biridir. Avukatın rolü yalnızca dava açmakla sınırlı değildir:
- Zararın türünü ve kapsamını belirleyip her kalemi ayrı ayrı hesaplamak
- Dava öncesi zorunlu ya da ihtiyari arabuluculuk sürecini yürütmek
- Davayı belirsiz alacak veya kısmi dava olarak doğru türde açmak
- Delilleri (kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları, bilirkişi raporları, tanıklar) toplamak
- Bilirkişi raporlarını denetlemek ve hatalı raporlara itiraz etmek
- Bilirkişi incelemesi sonrası talebi asıl zarara ıslah etmek
- Faiz başlangıcı ve türünü doğru talep ederek hak kaybını önlemek
- Aleyhe kararlara karşı istinaf ve temyiz yollarını kullanmak
Tazminat davalarında en sık yaşanan hak kaybı, arabuluculuk aşamasında öne sürülmeyen bir zarar kaleminin sonradan davaya konu edilememesi ya da zamanaşımının kaçırılmasıdır. Bu nedenle sürecin başında doğru strateji belirlenmesi önemlidir.
Maddi ve Manevi Tazminat Nedir?
Maddi tazminat: Zarara uğrayanın malvarlığında meydana gelen fiili azalmayı ve yoksun kalınan kazancı karşılar. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybından doğan zararlar, araç hasarı ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı bu kapsamdadır.
Manevi tazminat: Bedensel bütünlüğün ihlali, ölüm, kişilik haklarına saldırı gibi hâllerde duyulan acı, elem ve üzüntünün bir ölçüde giderilmesi amacıyla hükmedilen paradır. Miktar; olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu ve kusur oranı gözetilerek hâkim tarafından takdir edilir.
Tazminat Davası Türleri Nelerdir?
Tazminat talebi, zararın kaynağına göre farklı dava türlerinde ileri sürülür. Uygulamada en sık karşılaşılanlar şunlardır:
- Trafik kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları
- İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları
- Malpraktis (hatalı tıbbi uygulama) nedeniyle tazminat davaları
- Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat davaları
- Haksız fiil kaynaklı tazminat davaları (yaralama, mala zarar verme)
- Hakaret ve kişilik haklarına saldırıdan doğan manevi tazminat davaları
- Haksız işgal (ecrimisil) davaları
- Devletin kusurundan doğan tam yargı davaları ve haksız tutuklama tazminatı
Tazminat Davasında Görevli Mahkeme
Tazminat davalarında görevli mahkeme, davanın kaynağına ve niteliğine göre değişir. Bursa'da açılacak davalarda görevli yargı yerleri genel olarak şu şekildedir:
| Tazminat Davası | Görevli Mahkeme |
|---|---|
| Trafik kazası, haksız fiil, sözleşmeye aykırılık kaynaklı tazminat | Asliye Hukuk Mahkemesi |
| Boşanma ve nişanın bozulması kaynaklı tazminat | Aile Mahkemesi |
| İş kazası ve işçi alacağına bağlı tazminat | İş Mahkemesi |
| Ticari uyuşmazlıktan doğan tazminat | Asliye Ticaret Mahkemesi |
| Devlete karşı tam yargı (idarenin kusuru) davaları | İdare Mahkemesi |
| Haksız tutuklama ve koruma tedbiri kaynaklı tazminat | Ağır Ceza Mahkemesi |
Görevli mahkemenin yanlış belirlenmesi davanın usulden reddine yol açabileceğinden, dava açılmadan önce zararın kaynağının doğru tespiti önemlidir.
Tazminat Davası Süreci Nasıl İşler?
1. Zararın tespiti ve hesabı: Zarar kalemleri belirlenir; tedavi gideri, kazanç kaybı ve maluliyet gibi unsurlar hesaplanır.
2. Arabuluculuk (gerekliyse): Ticari ve işçi-işveren kaynaklı tazminatlarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur; diğer hâllerde ihtiyari olarak başvurulabilir.
3. Davanın açılması: Zararın kesin miktarı başta bilinemiyorsa dava genellikle belirsiz alacak davası olarak açılır.
4. Yargılama ve bilirkişi: Deliller toplanır, kusur ve zarar miktarı için bilirkişi raporu alınır, rapora karşı itirazlar değerlendirilir.
5. Islah ve karar: Bilirkişi raporuyla belirlenen gerçek zarara göre talep ıslah edilir ve mahkeme hükmünü kurar.
6. Kanun yolları: Karara karşı istinaf, koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir.
Tazminat Davalarında Zamanaşımı
Tazminat davalarında zamanaşımı, hakkın kaybedilmemesi için en çok dikkat edilmesi gereken konudur. Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı, kural olarak zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıldır. Eğer fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir dava zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat için de bu daha uzun süre uygulanır. Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat taleplerinde ise kural olarak 10 yıllık genel zamanaşımı geçerlidir. Sürelerin başlangıcı ve türü olaya göre değiştiğinden, somut durumun mutlaka ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Tazminat Avukatı Ücretleri
Avukatlık ücreti; tazminatın türüne, dava değerine, uyuşmazlığın kapsamına ve yargılamanın tahmini süresine göre avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ancak bu ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. Tazminat davalarında ücretin, dava sonunda hükmedilen tutar üzerinden belirli bir oran olarak kararlaştırılması da uygulamada yaygındır. Ayrıca başvurma harcı, peşin harç, gider avansı ve bilirkişi ücreti gibi yargılama giderleri de ayrıca hesaba katılmalıdır. Güncel tarifeye Türkiye Barolar Birliği'nin resmi duyurusundan ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bursa tazminat avukatı hangi davalara bakar?
Trafik kazası, iş kazası, malpraktis, sözleşmeye aykırılık, haksız fiil, hakaret ve kişilik haklarına saldırı, ecrimisil ile devlete karşı tam yargı ve haksız tutuklama tazminatı gibi maddi ve manevi tazminat davalarını takip eder.
Maddi ve manevi tazminat arasındaki fark nedir?
Maddi tazminat, malvarlığındaki azalmayı ve yoksun kalınan kazancı (tedavi gideri, kazanç kaybı, araç hasarı gibi) karşılar. Manevi tazminat ise ölüm, yaralanma veya kişilik hakkı ihlali nedeniyle duyulan acı ve üzüntünün giderilmesi amacıyla hükmedilir.
Tazminat davası ne kadar sürer?
Süre; davanın türüne, bilirkişi incelemelerine, delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Bilirkişi ve ıslah aşamalarını içeren tazminat davaları genellikle uzun sürer; istinaf aşamasıyla birlikte süreç yıllara yayılabilir. Kesin süre taahhüdü hukuken mümkün değildir.
Tazminat davasında zamanaşımı ne kadardır?
Haksız fiilde kural olarak zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıldır. Fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Sözleşmeye aykırılıkta ise kural olarak 10 yıllık zamanaşımı geçerlidir.
Belirsiz alacak davası ne demektir?
Dava açılırken zararın kesin miktarının bilinemediği hâllerde açılan dava türüdür. Zarar başlangıçta düşük bir miktar üzerinden talep edilir; bilirkişi raporuyla gerçek zarar belirlendikten sonra talep ıslah yoluyla yükseltilir. Bu, gereksiz harç ve vekalet ücreti riskini azaltır.
Tazminat davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mu?
Ticari uyuşmazlıklardan ve işçi-işveren ilişkisinden doğan tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır. Trafik kazası gibi haksız fiil kaynaklı tazminatlarda ise arabuluculuk kural olarak ihtiyaridir; taraflar isterse başvurabilir.
Trafik kazasında kimlere karşı tazminat talep edilebilir?
Kusurlu sürücü, aracın işleteni ve niteliğine göre aracın zorunlu trafik sigortasını yapan sigorta şirketi sorumlu olabilir. Talep edilecek kalemler ve muhataplar, kazanın oluş biçimine ve kusur durumuna göre belirlenir.
Avukata Sor
Bir kaza, haksız fiil ya da sözleşme ihlali nedeniyle zarara mı uğradınız veya hakkınızda bir tazminat talebi mi var? Tazminat davalarında zamanaşımı ve arabuluculuk süreleri belirleyicidir; sorunuzu geciktirmeden iletin, durumunuzu birlikte değerlendirelim.
Telefon: 0551 530 04 16
Bursa Avukatİletişim ve Danışma
Tazminat hukuku alanındaki dosyalarınız hakkında detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, Bina No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
Telefon: 0551 530 04 16
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.