İcra ve İflas Hukuku
Bursa icra avukatı, İcra ve İflas Hukuku kapsamındaki alacak takibi, haciz, itirazın iptali, menfi tespit ve iflas gibi süreçlerde alacaklıyı veya borçluyu icra müdürlükleri ile icra mahkemelerinde temsil eden avukattır. İcra takibinin başlatılmasından ödeme emrine itiraza, haciz ve satış işlemlerinden borca itiraz davalarına kadar sürecin tamamında hukuki yardım sunar. Türk hukukunda resmi bir branşlaşma bulunmadığından bu ifade, icra ve iflas hukuku alanında yoğun olarak çalışan avukatları tanımlamak için kullanılır.
İcra hukuku, alacağını tahsil edemeyen alacaklının devletin cebri icra gücüne başvurarak hakkına kavuşmasını sağlayan, aynı zamanda haksız takibe maruz kalan borçluyu koruyan bir alandır. Bir çekin karşılıksız çıkması, kira borcunun ödenmemesi ya da mahkeme kararının yerine getirilmemesi durumunda devreye giren süreç kesin ve kısa sürelerle işler. Bu yazıda icra takibinin nasıl başlatıldığını, ödeme emrine itiraz sürelerini, haczedilemeyen malları ve borçlunun başvurabileceği dava yollarını bir avukat gözüyle, sade bir dille anlattık.
İcra ve İflas Hukuku Nedir?
İcra ve iflas hukuku, borcunu ödemeyen borçluya karşı alacaklının alacağını devlet gücüyle tahsil etmesini düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunudur. Kişilerin kendi güçleriyle alacaklarını tahsil etmesi (ihkak-ı hak) yasak olduğundan, bu yetki devletin cebri icra organları olan icra ve iflas müdürlüklerine bırakılmıştır. Uyuşmazlıkların yargısal denetimi ise icra mahkemeleri tarafından yapılır. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Bursa İcra Avukatı Ne Yapar?
İcra avukatı, hem alacağını tahsil etmek isteyen alacaklıyı hem de haksız ya da hatalı bir takiple karşılaşan borçluyu temsil eder:
- Alacaklı adına icra takibi başlatmak ve takibi kesinleştirmek
- Borçlunun mal, maaş, banka hesabı ve araç varlıklarını araştırıp haciz işlemlerini yürütmek
- Haczedilen malların satışını ve alacağın tahsilini takip etmek
- Borçlu adına ödeme emrine itiraz etmek ve haksız takibe karşı dava açmak
- İtirazın iptali, itirazın kaldırılması ve menfi tespit davalarını yürütmek
- İstihkak, tasarrufun iptali ve ihalenin feshi davalarını takip etmek
- Karşılıksız çek, kira alacağı ve senede dayalı takiplerde uygun yolu belirlemek
- İflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato süreçlerinde temsil sağlamak
İcra hukukunda süreler gün bazında işler ve çoğu hak düşürücüdür. Bir ödeme emrini elinize aldığınızda ya da bir alacağınız tahsil edilemediğinde, doğru yolun ilk aşamada belirlenmesi hem zaman hem de masraf kaybını önler.
İcra Takibi Türleri Nelerdir?
İcra takipleri, alacağın bir mahkeme kararına (ilama) dayanıp dayanmamasına göre ikiye ayrılır:
| Takip Türü | Açıklama |
|---|---|
| İlamlı icra | Bir mahkeme kararına veya ilam niteliğindeki belgeye dayanır. Borçlunun itirazı takibi durdurmaz; icra emri gönderilir. |
| İlamsız icra (genel haciz yolu) | Para ve teminat alacakları için mahkeme kararı olmadan başlatılır. Borçlu 7 gün içinde itiraz ederse takip durur. |
| Kambiyo senetlerine özgü takip | Çek, bono ve poliçeye dayalı takiptir. İtiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; itiraz icra mahkemesine yapılır. |
| Kiralanan taşınmazın tahliyesi | Ödenmeyen kira ve tahliye talepli özel takip yoludur. |
| Rehnin ve ipoteğin paraya çevrilmesi | Teminata bağlanmış alacaklarda, rehin veya ipotekli malın satılarak alacağın karşılanmasıdır. |
İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
1. Takip talebi: Alacaklı veya avukatı, yetkili icra dairesine takip talebinde bulunur; alacağın türü ve miktarı belirtilir.
2. Ödeme veya icra emri: İcra müdürlüğü borçluya, ilamsız takipte ödeme emri, ilamlı takipte icra emri gönderir.
3. İtiraz veya ödeme aşaması: Borçlu süresi içinde itiraz etmez ya da borcu ödemezse takip kesinleşir.
4. Haciz: Takibin kesinleşmesiyle borçlunun malları, maaşı, banka hesapları ve araçları üzerine haciz konulabilir.
5. Satış ve tahsil: Haczedilen mallar kanuni usulle satılır ve elde edilen bedelden alacak karşılanır.
Ödeme Emrine İtiraz ve Süreleri
İlamsız (genel haciz yolu) takipte borçluya ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Bu durumda alacaklı, alacağını mahkeme yoluyla ispat etmek için itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluna başvurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise borca itiraz süresi 5 gün olup itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Borçlu, sadece borcun tamamına değil; borcun bir kısmına, faize veya takibi yapan icra dairesinin yetkisine de itiraz edebilir.
Borçlunun Başvurabileceği Davalar
- Menfi tespit davası: Borçlu olmadığını iddia eden kişinin, borçlu bulunmadığının tespiti için açtığı davadır. Takipten önce veya sonra açılabilir.
- İstirdat davası: Borçlu olmadığı hâlde takip nedeniyle ödeme yapan kişinin, ödediği parayı geri almak için açtığı davadır.
- İtirazın iptali davası: Ödeme emrine itiraz üzerine duran takibin devamı için alacaklı tarafından açılır.
- İstihkak davası: Haczedilen malın borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğu iddiasıyla açılan davadır.
- Şikayet: İcra memurunun kanuna aykırı işlemlerine karşı icra mahkemesine yapılan başvurudur.
Haciz ve Haczedilemeyen Mallar
Haciz, borçlunun malvarlığına alacağın karşılanması amacıyla el konulmasıdır. Ancak kanun, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını korumak için bazı mal ve gelirleri haciz dışında tutmuştur:
| Haczedilebilir | Haczedilemez veya Kısmen Haczedilebilir |
|---|---|
| Taşınmazlar (ev, arsa, işyeri) | Borçlu ve ailesi için gerekli ev eşyası |
| Araçlar | Maaş ve ücretin en fazla dörtte biri (nafaka alacakları hariç, geri kalan haczedilemez) |
| Banka hesapları ve mevduat | Aylık bağlanan emekli maaşı (kural olarak, borçlunun muvafakati olmadıkça) |
| Şirket hisseleri, alacaklar | Borçlunun mesleğini sürdürmesi için zorunlu araç ve gereçler |
| Değerli eşya ve ziynet | Aile için gerekli gıda ve yakacak stoğu |
Maaş haczinde kural olarak ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; ancak nafaka alacakları bu sınırlamaya tabi değildir. Haczedilemez bir malın haczedilmesi hâlinde borçlu, süresi içinde icra mahkemesine şikayet yoluyla başvurabilir.
İcra Avukatı Ücretleri
Avukatlık ücreti; takibin türüne, alacak miktarına, açılacak davaların kapsamına ve sürecin tahmini süresine göre avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ancak bu ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. İcra takiplerinde ayrıca, takip kesinleşip alacak tahsil edildiğinde borçludan alınan icra vekalet ücreti de gündeme gelir. Güncel tarifeye Türkiye Barolar Birliği'nin resmi duyurusundan ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bursa icra avukatı hangi işlemlere bakar?
Alacaklı adına icra takibi başlatma ve haciz işlemleri, borçlu adına ödeme emrine itiraz ve menfi tespit davası, itirazın iptali, istihkak, tasarrufun iptali ve ihalenin feshi davaları ile iflas ve konkordato süreçlerini takip eder.
Ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilir?
İlamsız (genel haciz yolu) takipte ödeme emrine tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edilebilir. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise borca itiraz süresi 5 gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.
İcra takibine itiraz edersem ne olur?
Genel haciz yolunda süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Alacaklı, alacağını ispat etmek için itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluna başvurmak zorundadır. Haksız itiraz hâlinde borçlu icra inkar tazminatına mahkum edilebilir.
Maaşın tamamı haczedilebilir mi?
Hayır. Maaş ve ücretin kural olarak en fazla dörtte biri haczedilebilir; kalan kısım haciz dışıdır. Ancak nafaka alacakları için bu sınırlama uygulanmaz ve nafaka miktarı maaştan öncelikli olarak kesilir.
Borçlu olmadığım bir takip başlatıldı, ne yapabilirim?
Ödeme emrine süresi içinde itiraz edebilir; ayrıca borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açabilirsiniz. Takip nedeniyle ödeme yapmışsanız, ödediğiniz tutarı geri almak için istirdat davası yoluna gidebilirsiniz.
Karşılıksız çek için ne yapılabilir?
Karşılıksız çek için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılabilir; ayrıca karşılıksız çek düzenleme fiili nedeniyle icra ceza mahkemesinde şikayet yoluna gidilerek çek düzenleme ve hesap açma yasağı talep edilebilir.
İcra dosyası ne kadar sürede sonuçlanır?
Süre; takibin türüne, borçlunun itiraz edip etmemesine, malvarlığının durumuna ve satış sürecine göre değişir. İtirazsız kesinleşen bir takip görece hızlı ilerlerken, itiraz ve dava aşamasına giren dosyalar aylara hatta yıllara yayılabilir.
Avukata Sor
Elinize bir ödeme emri mi ulaştı, alacağınızı mı tahsil edemiyorsunuz ya da hakkınızda haksız bir icra takibi mi başlatıldı? İcra hukukunda 5 ve 7 günlük itiraz süreleri hak düşürücüdür; sorunuzu geciktirmeden iletin, dosyanızın durumunu birlikte değerlendirelim.
Telefon: 0551 530 04 16
Bursa Avukatİletişim ve Danışma
İcra ve iflas hukuku alanındaki dosyalarınız hakkında detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Adres: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, Bina No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
Telefon: 0551 530 04 16
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.