İş Hukuku

İş hukuku, çalışma yaşamının tamamını düzenleyen ve günlük hayatta en sık uyuşmazlık doğuran alanlardan biridir. İşten çıkarılan bir işçinin tazminat hakları, ödenmeyen fazla mesailer, iş kazası sonrası sorumluluk ya da işverenin haklı fesih imkânları; hepsi somut şartlara ve kesin sürelere bağlıdır. Bursa gibi sanayi ve istihdam yoğunluğu yüksek bir şehirde bu uyuşmazlıklar daha da sık yaşanır. Bu yazıda işçi alacaklarını, işe iade davasını, zorunlu arabuluculuk sürecini ve iş kazalarından doğan hakları bir avukat gözüyle, sade bir dille anlattık.

İş Hukuku Nedir, Hangi Konuları Kapsar?

İş hukuku; işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisini, tarafların hak ve borçlarını, iş sözleşmesinin kurulmasını ve sona ermesini düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynağı 4857 sayılı İş Kanunudur; deniz ve basın çalışanları ile Kanun kapsamı dışında kalanlar için Türk Borçlar Kanununun hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır. Sendikal ilişkiler 6356 sayılı Kanunla, iş sağlığı ve güvenliği ise 6331 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Bu uyuşmazlıklara bakmakla görevli mahkeme iş mahkemesidir. İlgili kanunların güncel metinlerine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bursa İş Avukatı Ne Yapar?

İş avukatı; işçi tarafında alacak ve tazminat haklarının eksiksiz tahsilini, işveren tarafında ise fesih süreçlerinin hukuka uygun yürütülmesini ve dava riskinin azaltılmasını hedefler:

İş davalarında sonucu belirleyen unsur çoğu zaman delillerdir: bordrolar, mesai çizelgeleri, işyeri giriş çıkış kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanları. Fesihten hemen sonra, hatta mümkünse fesihten önce hukuki destek alınması, delil kaybını ve hak düşürücü sürelerin kaçırılmasını önler.

İşçi Alacakları Nelerdir?

İş ilişkisi devam ederken veya sona erdikten sonra işçinin talep edebileceği başlıca alacak kalemleri şunlardır:

Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir?

Kıdem tazminatına hak kazanmak için işçinin aynı işverene bağlı işyerinde en az 1 yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hâllerden biriyle sona ermesi gerekir:

İşçinin haklı bir neden olmadan istifa etmesi hâlinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak uygulamada istifa dilekçesi imzalatılan pek çok işçinin aslında haklı fesih koşullarını taşıdığı görülür; bu nedenle istifa etmeden önce mutlaka hukuki değerlendirme yaptırılmalıdır.

İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İş güvencesi kapsamındaki işçi, geçerli bir neden gösterilmeden işten çıkarılmışsa işe iade talep edebilir. Bunun için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılması hâlinde işe iade talep edilemez. Davanın kabulü hâlinde işveren işçiyi işe başlatmak ya da 4 ila 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ile birlikte en çok 4 aylık boşta geçen süre ücretini ödemek zorunda kalır.

İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk

İşçi ve işveren arasındaki alacak, tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar anlaşırsa düzenlenen anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge hükmündedir ve mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte dava yolu açılır. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile hizmet tespiti davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır. Arabuluculuk sistemi ve başvuru usulüne ilişkin resmi bilgilere Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı üzerinden ulaşabilirsiniz.

İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Haklar

İş kazası; işçinin işyerinde bulunduğu sırada, işin yürütülmesi nedeniyle veya işverence sağlanan araçla işe gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve işçiyi bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. İş kazası geçiren işçi veya ölümü hâlinde yakınları şu hakları talep edebilir:

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü 6331 sayılı Kanunla düzenlenmiştir; kusur oranı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. İş kazasının ayrıca kolluk ve SGK'ya bildirilmesi zorunludur.

İş Hukukunda Süreler ve Zamanaşımı

Sürelerin kaçırılması, hakkın özünü ortadan kaldırabilir. Özellikle işe iade sürecindeki 1 aylık ve 2 haftalık süreler uygulamada en sık hak kaybı yaşanan noktadır.

İş Avukatı Ücretleri

Avukatlık ücreti; uyuşmazlığın niteliğine, alacak kalemlerinin kapsamına ve yargılamanın tahmini süresine göre avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ancak bu ücret, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz. İşçi alacağı davalarında ücretin dava sonunda tahsil edilen tutar üzerinden nispi olarak kararlaştırılması da uygulamada yaygındır. Güncel tarifeye Türkiye Barolar Birliği'nin resmi duyurusundan ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İletişim ve Danışma

İş hukuku alanındaki dosyalarınız hakkında detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.