Ceza Hukuku

Adli Kontrol Tedbirleri Nelerdir? İtiraz ve Kaldırma Talebi

Adli kontrol tedbirleri nelerdir? İmza, yurt dışı yasağı, konutu terk etmeme, itiraz ve kaldırma talebi. Av. Süeda Kaya.

Adli kontrol tedbirleri, tutuklama yerine uygulanan ve kişiyi cezaevine koymadan denetim altında tutan yükümlülüklerdir. Kanunda on iki ayrı tedbir sayılır.

En sık uygulananlar: İmza verme, yurt dışına çıkış yasağı, konutu terk etmeme ve güvence yatırma.

Süre: Ağır ceza dışındaki işlerde en çok 2 yıl, ağır ceza işlerinde en çok 3 yıldır. Tedbir en geç 4 ayda bir incelenir.

Kaldırma ve itiraz: Kaldırma talebi her zaman yapılabilir ve 5 gün içinde karara bağlanır. Karara itiraz süresi 2 haftadır.

Güncelleme tarihi: 10 Ekim 2026 | Yazan: Av. Süeda Kaya

Hâkim kararını açıklar: tutuklama yok, adli kontrol var. Aile rahat bir nefes alır. Ardından sorular başlar. Her hafta imzaya mı gidilecek? Yurt dışına çıkılabilecek mi? Bu ne kadar sürecek? Yanıtlar adli kontrol tedbirleri hakkındaki kurallarda yer alır. Bu yazıda tedbirleri, süreleri ve kaldırma yollarını anlatıyorum.

Adli Kontrol Nedir?

Adli kontrol, şüpheli veya sanığın tutuklanmadan denetim altında tutulmasıdır. Bir ceza değildir. Tutuklamaya göre daha hafif bir koruma tedbiridir. Kişi evinde yaşar ve işine devam eder. Karşılığında hâkimin belirlediği yükümlülüklere uyar.

Adli Kontrol Hangi Koşullarda Uygulanır?

Adli kontrol, tutuklama nedenlerinin bulunduğu hâllerde tutuklama yerine uygulanır (CMK 109). Kuvvetli şüphe ve bir tutuklama nedeni aranır. Bu koşulları tutuklama koşulları yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kararı soruşturmada sulh ceza hâkimliği, kovuşturmada mahkeme verir. Savcı yalnızca talepte bulunur. Tutuklama yasağı bulunan hafif suçlarda da adli kontrol uygulanabilir. Azami tutukluluk süresi dolduğu için salıverilen kişiler hakkında da bu tedbire başvurulabilir.

Adli Kontrol Tedbirleri Nelerdir?

Kanun on iki tedbir sayar. Hâkim bunlardan birini veya birkaçını birlikte uygulayabilir.

  1. Yurt dışına çıkamamak.
  2. İmza yükümlülüğü: Belirlenen yere, belirlenen sürelerde düzenli başvurmak.
  3. Çağrılara uymak: Hâkimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve mesleki ya da eğitime ilişkin kontrol tedbirlerine uymak.
  4. Araç kullanamamak: Gerekirse sürücü belgesini teslim etmek.
  5. Tedavi olmak: Uyuşturucu, uyarıcı madde veya alkol bağımlılığı için tedaviyi kabul etmek.
  6. Güvence yatırmak: Hâkimin belirlediği parayı yatırmak.
  7. Silah bulunduramamak ve taşıyamamak.
  8. Mağdur için güvence: Mağdurun haklarını güvence altına almak üzere teminat göstermek.
  9. Aile yükümlülükleri: Nafaka ve aile yükümlülüklerini yerine getireceğine dair güvence vermek.
  10. Konutu terk etmemek.
  11. Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek.
  12. Belirlenen yer veya bölgelere gitmemek.

Maddenin güncel hâline Ceza Muhakemesi Kanunu metninden ulaşabilirsiniz.

En Sık Uygulanan Tedbirler

İmza Yükümlülüğü

Kişi haftanın belirli günlerinde karakola giderek imza atar. Gün ve sıklığı hâkim belirler. Bugün birçok yerde imza biyometrik sistemle alınır. İş saatleriyle çakışma varsa gün ve saat değişikliği talep edilebilir.

Yurt Dışına Çıkış Yasağı

En yaygın tedbirdir. Karar sınır kapılarındaki sisteme işlenir. Pasaportunuz elinizde olsa bile çıkış yapamazsınız. İş, eğitim veya tedavi gerekçesiyle kaldırılması istenebilir.

Konutu Terk Etmeme

Halk arasında ev hapsi denir. Kişi konutundan ayrılamaz ve çoğu zaman elektronik kelepçeyle izlenir. Tutuklamaya en yakın tedbirdir. Bu nedenle kanun ona özel bir sonuç bağlar. Konutta geçen her iki gün, bir gün olarak cezadan düşülür.

Güvence Yatırma

Hâkim, kişinin mali durumuna göre bir tutar belirler. Miktar ve ödeme süresi kararda yazar. Kişi yükümlülüklerine uyarsa güvence geri verilir.

Adli Kontrol Ne Kadar Sürer?

Adli kontrol tedbirleri eskiden süresiz uygulanabiliyordu. Bugün kanun azami süreler öngörür (CMK 110/A).

İşin türüne göre azami adli kontrol süreleri (CMK 110/A, 2026)
İşin türü Azami süre Uzatma Çocuklarda
Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler En çok 2 yıl Zorunlu hâllerde 1 yıl daha Süreler yarı oranında uygulanır
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler En çok 3 yıl Uzatma toplamda 3 yılı geçemez Süreler yarı oranında uygulanır
Terör ve devletin güvenliğine karşı suçlar En çok 3 yıl Uzatma toplamda 4 yılı geçemez Süreler yarı oranında uygulanır

Tedbirin devamı gerekip gerekmediği en geç 4 ayda bir incelenir. Soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir. Hangi işlerin ağır cezaya girdiğini Bursa ağır ceza avukatı yazımızda bulabilirsiniz.

Adli Kontrol Kaldırma Talebi Nasıl Yapılır?

Adli kontrol tedbirleri için kaldırma talebi süreye bağlı değildir. Her aşamada ve birden fazla kez yapılabilir (CMK 111).

  1. Merci: Soruşturmada sulh ceza hâkimliğine, kovuşturmada davaya bakan mahkemeye başvurulur.
  2. Dilekçe: Tedbirin artık gerekli olmadığı somut gerekçelerle anlatılır.
  3. Belgeler: İş sözleşmesi, öğrenci belgesi, sağlık raporu veya seyahat belgeleri eklenir.
  4. Savcının görüşü: Hâkim veya mahkeme savcının görüşünü alır.
  5. Karar: Talep 5 gün içinde karara bağlanır.

Tümüyle kaldırma mümkün görünmüyorsa hafifletme istenebilir. Haftada üç gün olan imza bir güne indirilebilir. Konutu terk etmeme tedbiri imza yükümlülüğüne çevrilebilir. Savcı da tedbirin kaldırılmasını isteyebilir.

Talepte Hangi Gerekçeler Öne Çıkar?

  • Tedbire uzun süredir eksiksiz uyulması.
  • Delillerin toplanmış olması.
  • Sabit ikamet ve düzenli iş.
  • Tedbirin iş, eğitim veya sağlık üzerinde ağır etkisi.
  • Suç vasfının lehe değişme ihtimali.

Adli Kontrol Kararına İtiraz

İtiraz, kaldırma talebinden farklı bir yoldur. Süreye bağlıdır ve kararı başka bir merci inceler.

  • Süre: Kararın öğrenilmesinden itibaren 2 haftadır.
  • Dilekçenin verileceği yer: Kararı veren hâkimlik veya mahkeme.
  • İnceleyen merci: Sulh ceza hâkimliğinin kararına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.
  • Kapsam: Tedbirin verilmesine, uzatılmasına ve kaldırma talebinin reddine itiraz edilebilir.

Dikkat: İtiraz süresi 2024 yılında 7 günden 2 haftaya çıkarılmıştır. Eski içeriklerdeki 7 günlük süre artık geçerli değildir.

İtirazın usulü tutuklamadaki usulle aynıdır. Ayrıntılar için tutuklama kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Adli Kontrol Tedbirleri İhlal Edilirse Ne Olur?

Tedbire isteyerek uymayan kişi hakkında hâkim hemen tutuklama kararı verebilir (CMK 112). Bu yetki, suçun ceza süresine bakılmaksızın kullanılabilir. Karar takdire bağlıdır. Tek bir gecikme kendiliğinden tutuklama sonucunu doğurmaz.

Hastalık, kaza veya zorunlu yolculuk gibi mazeretler belgelenmelidir. Rapor veya belgeyi beklemeden karakola ve dosyaya bilgi verin. İmza gününü kaçırdıysanız ertesi gün kendiliğinizden gidin. Hâkim, ihlalin kasıtlı olup olmadığına bakar.

Adli Kontrolde Geçen Süre Cezadan Düşer mi?

Kural olarak düşmez. İmza veya yurt dışı yasağı altında geçen süre cezadan mahsup edilmez. Tek istisna konutu terk etmeme tedbiridir. Bu tedbirde geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak indirilir.

Adli Kontrol ile Karıştırılan Kavramlar

  • Tutuklama: Kişi cezaevindedir. Adli kontrolde ise özgürdür ama yükümlülük altındadır.
  • Denetimli serbestlik: Kesinleşmiş cezanın infazına ilişkindir. Adli kontrol yargılama sürerken uygulanır.
  • Gözaltı: Savcı kararıyla saatlerle sınırlı alıkoymadır. Ayrıntılar gözaltı süresi yazımızdadır.

Adli kontrol tedbirleri adli sicile işlemez. Yargılama beraatle biterse tedbir kendiliğinden sona erer. Mahkûmiyet hâlinde ise hüküm kesinleşince infaz aşamasına geçilir.

Adli Kontrol Hangi Dosyalarda Sık Uygulanır?

Tedbir çoğu zaman ifade veya sorgunun hemen ardından verilir. Hazırlık için savcıdan ifade çağrısı yazımızı okuyabilirsiniz. Adınıza kayıtlı tedbirleri UYAP Vatandaş Portal üzerinden görebilirsiniz. Sürecin bütünü ceza davası süreci rehberimizde yer alıyor.

Avukata Sor

İmza yükümlülüğü işinizi mi aksatıyor, yurt dışı yasağı nedeniyle seyahat edemiyor musunuz? Tedbirin kaldırılması veya hafifletilmesi için dosyanızı birlikte değerlendirelim. Kaldırma talebinizi ve itirazınızı hazırlayacak bir Bursa ceza avukatı ile görüşebilirsiniz.

Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.

Sık Sorulan Sorular

Adli kontrol tedbirleri nelerdir?

İmza verme, yurt dışına çıkamama, konutu terk etmeme, belirli bölgeden ayrılmama, güvence yatırma, araç kullanamama, silah bulunduramama ve tedavi olma gibi on iki tedbirdir. Hâkim bir veya birkaçını birlikte uygulayabilir.

Adli kontrol ne kadar sürer?

Ağır ceza dışındaki işlerde en çok 2 yıldır ve 1 yıl uzatılabilir. Ağır ceza işlerinde en çok 3 yıldır ve uzatma toplamda 3 yılı geçemez.

Adli kontrol kaldırma talebi nereye yapılır?

Soruşturmada sulh ceza hâkimliğine, dava açıldıktan sonra davayı gören mahkemeye yapılır. Talep savcının görüşü alınarak 5 gün içinde karara bağlanır.

Adli kontrol kararına itiraz süresi kaç gündür?

Süre 2 haftadır ve kararın öğrenilmesiyle başlar. Sulh ceza hâkimliğinin kararına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.

İmzaya gitmezsem ne olur?

Tedbire bilerek uymayan kişi hakkında hâkim tutuklama kararı verebilir. Tek bir aksama otomatik tutuklama demek değildir. Mazeret belgelenmelidir.

Adli kontrol sicile işler mi?

Hayır. Adli kontrol bir ceza değil, koruma tedbiridir. Adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyetler işlenir.

Adli kontrolde geçen süre cezadan düşer mi?

Yalnız konutu terk etmeme tedbirinde geçen süre düşer. Her iki gün, bir gün olarak cezadan mahsup edilir. İmza gibi diğer tedbirler mahsup edilmez.

Yurt dışı çıkış yasağı nasıl kaldırılır?

Tedbiri veren hâkimliğe veya mahkemeye gerekçeli dilekçeyle başvurulur. İş, eğitim veya tedavi belgeleri eklenmelidir. Kaçma şüphesinin bulunmadığı gösterilmelidir.

Adli kontrol ile denetimli serbestlik aynı şey mi?

Hayır. Adli kontrol yargılama sürerken uygulanan bir tedbirdir. Denetimli serbestlik ise kesinleşmiş cezanın infazına ilişkindir.

Avukat Onaylı İçerik

Av. Süeda Kaya

Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109, 110, 110/A, 111, 112 ve 268. maddeleri esas alınarak 10 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.

  • Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
  • Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
  • Telefon: 0551 530 04 16

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir