Blog
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme ve Yayma Suçu
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu iki ayrı maddede düzenlenir. Verileri hukuka aykırı kaydetmenin cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir (TCK 135). Verileri başkasına vermenin, yaymanın veya ele geçirmenin cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir (TCK 136).
Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişiye ait her bilgidir. Ad, telefon numarası, adres, fotoğraf, kimlik numarası ve HTS kayıtları bu kapsamdadır.
Zarar şartı yok: Suç soyut tehlike suçudur. Mağdurun zarar görmesi aranmaz. Şikâyete bağlı değildir ve uzlaşma uygulanmaz.
Nitelikli hâl: Kamu görevlisi veya meslek kolaylığıyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır (TCK 137).
- Kişisel Veri Nedir?
- Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme ve Yayma Suçu: İki Ayrı Madde
- Kişisel Veri Suçlarında Ceza
- TCK 134 ile TCK 136 Arasındaki Fark
- Yargıtay Uygulamasında Sık Tartışılan Sorular
- Hangi Davranışlar Bu Suçu Oluşturur?
- Hukuka Uygunluk Nedenleri
- KVKK İdari Para Cezası ile Ceza Davası İlişkisi
- Verileri Paylaşılan Kişi Ne Yapmalı?
- Soruşturma ve Yargılama
- Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Sık Sorulan Sorular
Bir fotoğrafınız, başka birinin hesabında bir yorumla birlikte belirir. Ya da numaranız, hiç tanımadığınız kişilerin elinde dolaşır. Çoğu kişi bunu nezaketsizlik sanır. Oysa kanun bu davranışı hapis cezasına bağlar. Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu, dijital çağın en sık işlenen suçlarından biridir. Bu yazıda suçun unsurlarını, cezalarını ve Yargıtay’ın güncel yaklaşımını anlatıyorum.
Kişisel Veri Nedir?
Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Tanım, 6698 sayılı Kanun’da yer alır. Ceza hukuku da aynı tanımı esas alır.
- Ad, soyad ve kimlik numarası.
- Telefon numarası, e-posta ve ev adresi.
- Fotoğraf ve görüntü kayıtları.
- Araç plakası ve IBAN bilgisi.
- HTS kayıtları ve arama dökümleri.
- Sağlık, siyasi görüş ve dini inanç gibi özel nitelikli veriler.
Bilginin gizli olması şart değildir. Herkesin ulaşabileceği bir bilgi de kişisel veridir. Tanımın dayanağı 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’dur.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme ve Yayma Suçu: İki Ayrı Madde
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu tek bir suç gibi anılsa da kanun iki ayrı madde öngörür.
Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (TCK 135)
Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kişi cezalandırılır. Kaydetme, verinin bir ortama işlenmesidir. Deftere yazmak, telefona kaydetmek veya veri tabanına girmek aynı sonucu doğurur. Verinin kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırkına, cinsel yaşamına, sağlığına veya sendika üyeliğine ilişkin olması hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
Verileri Verme, Yayma veya Ele Geçirme (TCK 136)
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi cezalandırılır. Üç hareket seçimliktir.
- Verme: Veriyi belirli bir kişiye aktarmak.
- Yayma: Veriyi belirsiz sayıda kişiye ulaştırmak. Sosyal medya paylaşımı tipik örnektir.
- Ele geçirme: Veriyi kendi hâkimiyet alanına almak.
Verinin daha önce hukuka uygun biçimde elde edilmiş olması bu suçu dışlamaz. Müşterisinin numarasını başkasına veren esnaf, veriyi yasal yoldan edinmiş olsa da suç işler.
Kişisel Veri Suçlarında Ceza
| Fiil | Madde | Ceza | Şikâyet ve uzlaşma |
|---|---|---|---|
| Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme | TCK 135/1 | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
| Özel nitelikli verileri kaydetme | TCK 135/2 | Ceza yarı oranında artırılır | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
| Verileri verme, yayma veya ele geçirme | TCK 136/1 | 2 yıldan 4 yıla kadar hapis | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
| Verinin çocuk veya cinsel suç mağduru beyanı olması | TCK 136/2 | Ceza bir kat artırılır | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
| Kamu görevlisi veya meslek kolaylığıyla işleme | TCK 137 | Ceza yarı oranında artırılır | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
| Verileri yok etmeme | TCK 138 | 1 yıldan 2 yıla kadar hapis | Şikâyete bağlı değil, uzlaşma yok |
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu bir soyut tehlike suçudur. Mağdurun maddi veya manevi zarar görmesi aranmaz. Verinin paylaşılması tek başına yeterlidir. Maddelerin metnine Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Nitelikli Hâller (TCK 137)
- Kamu görevlisi: Görevin verdiği yetkiyi kötüye kullanarak işleme. Polisin sistemden sorguladığı bilgiyi dışarı vermesi buna örnektir.
- Meslek kolaylığı: Doktor, avukat, banka çalışanı veya kargo görevlisinin işi gereği ulaştığı veriyi yayması.
TCK 134 ile TCK 136 Arasındaki Fark
Bu ayrım dosyanın kaderini belirler. Çünkü iki suçun şikâyet rejimi ve cezası farklıdır.
- TCK 134, özel hayatın gizliliği: Mahrem görüntüler, çıplak fotoğraflar ve özel ortamdaki ses kayıtları bu maddeye girer. Suç şikâyete bağlıdır.
- TCK 136, kişisel veriler: Günlük kıyafetle çekilmiş fotoğraf, telefon numarası, adres ve kimlik bilgisi gibi kayıtlı veriler bu maddeye girer. Suç şikâyete bağlı değildir.
Yargıtay, görüntünün içeriğine bakar. Görüntü özel hayata ilişkinse TCK 134, değilse TCK 136 uygulanır. Dijital içeriklerle ilgili diğer suçlar için müstehcenlik suçu yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Uygulamasında Sık Tartışılan Sorular
Herkese Açık Paylaşım Suç mu?
Uzun süre tartışılan bu soru 2025 yılında netleşmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, herkese açık hesaptaki fotoğrafı kendi hesabında paylaşan sanığın mahkûmiyetini onamıştır. Fotoğrafın alenileştirilmiş olması kişisel veri niteliğini kaldırmaz. Paylaşım, sahibinin alenileştirme amacına uygun olmalıdır. Fotoğrafı alıp başka bir bağlamda, yorumla veya küçük düşürme amacıyla yaymak suçtur.
Merak Saikiyle Bakmak
Ceza Genel Kurulu 2023 tarihli kararında, yetkili şifresiyle bir kişinin bilgisine yalnızca merakla bakan memurun verileri ele geçirmediğine karar vermiştir. Konu disiplin alanına bırakılmıştır. Ancak bilginin dışarıya verilmesi veya kaydedilmesi hâlinde suç oluşur. 12. Ceza Dairesi’nin bazı kararları bu kadar esnek değildir. Dosyanın somut koşulları belirleyicidir.
HTS ve Arama Kayıtları
Eşinin veya partnerinin arama dökümünü rızası olmadan temin eden kişi suç işler. Kayıtların operatörden ya da tanıdık aracılığıyla alınması sonucu değiştirmez.
Kendi Aleyhine İşlenen Suçun İspatı
Tehdit veya hakaret içeren mesajların ekran görüntüsünü alıp savcılığa sunmak suç oluşturmaz. Kişi kendi aleyhine işlenen suçu ispat etmektedir. Aynı görüntüyü sosyal medyada yaymak ise farklı değerlendirilir. Bu konuyu hukuka aykırı delil yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Hangi Davranışlar Bu Suçu Oluşturur?
- Eski sevgilinin fotoğrafını sahte hesapta paylaşmak.
- Bir kişinin numarasını gruplara veya ilan sitelerine yazmak.
- Müşteri veya hasta listesini başka bir firmaya vermek.
- Komşunun kimlik ve adres bilgilerini sosyal medyada ifşa etmek.
- Kurum sisteminden sorgulanan bilgiyi üçüncü kişilere iletmek.
- Borçlunun bilgilerini tahsilat için başkalarına yaymak.
- Başkasının adına kayıtlı veriyle sahte profil açmak.
İfşa, tehdit veya şantaj amacıyla yapılmışsa her suçtan ayrı ceza verilir. Israrla yapılan paylaşımlar ısrarlı takip suçu ile de birleşebilir.
Hukuka Uygunluk Nedenleri
Her veri işleme kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu oluşturmaz. Aşağıdaki hâllerde suç oluşmaz.
- İlgili kişinin açık rızası.
- Kanunda açıkça öngörülen işleme. Örneğin işverenin özlük dosyası tutması.
- Bir hakkın kurulması veya korunması için zorunlu işleme.
- Kamu alanında çekilen ve özel hayata girmeyen görüntüler.
- Kişinin kendi aleyhine işlenen suçu ispat amacıyla delil toplaması.
Rıza, verildiği amaçla sınırlıdır. Tanışma için verilen numaranın reklam listesine eklenmesi rızayı aşar.
KVKK İdari Para Cezası ile Ceza Davası İlişkisi
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu iki ayrı sonuç doğurur. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, aydınlatma ve veri güvenliği yükümlülüklerini ihlal eden veri sorumlusuna idari para cezası verir. Ceza davası ise savcılık tarafından ayrı yürütülür. İki yaptırım birbirini engellemez.
Kurul cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artar ve 2026 yılında milyonlarca liraya ulaşabilir. Kurula şikâyet ve başvuru usulü Kişisel Verileri Koruma Kurumu sayfasında yer alır.
Verileri Paylaşılan Kişi Ne Yapmalı?
- Paylaşımın ekran görüntüsünü tarih, saat ve bağlantı adresiyle birlikte alın.
- Paylaşımı yapan hesabın adını ve profil bağlantısını kaydedin.
- Savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun. Suç şikâyete bağlı olmasa da şikâyet soruşturmayı hızlandırır.
- İçeriğin kaldırılması için sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli isteyin.
- Veri sorumlusu bir şirketse Kurula başvurun.
- Manevi tazminat için hukuk davası açın.
Şikâyetiniz takipsizlikle sonuçlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımızdaki itiraz yolunu izleyebilirsiniz.
Soruşturma ve Yargılama
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve yayma suçu davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. Suç şikâyete bağlı değildir. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Uzlaştırma uygulanmaz. Dava zamanaşımı 8 yıldır. Anayasa Mahkemesi 2026 yılında, suçun şikâyete bağlı olmamasını Anayasa’ya uygun bulmuştur.
Soruşturmada paylaşımı yapan hesabın IP ve abone bilgileri platformdan ve operatörden istenir. Şüphelinin telefonu hâkim kararıyla incelenebilir. İfade aşaması için savcıdan ifade çağrısı yazımıza bakabilirsiniz.
HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası
TCK 135’te alt sınır 1 yıldır. Kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. TCK 136’da alt sınır 2 yıldır. Ceza alt sınırdan verilirse hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme değerlendirilebilir. Mahkeme, zararın giderilmesine ve içeriğin kaldırılmış olmasına bakar.
Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Verinin niteliği: İçerik TCK 134 kapsamına mı giriyor? Giriyorsa şikâyet süresi geçmiş olabilir.
- Kişisel veri olup olmadığı: Bilgi belirli bir kişiyi tanımlıyor mu?
- Rıza: Paylaşım için açık veya örtülü rıza var mıydı?
- Alenileştirme amacı: Paylaşım, sahibinin amacıyla uyumlu mu?
- Aidiyet: Paylaşımı yapan hesap gerçekten sanığa mı ait?
- Kast: Sanık verinin hukuka aykırı işlendiğini biliyor muydu?
- Hukuka uygunluk: Kendi aleyhine suçun ispatı veya yasal yükümlülük var mı?
- Nitelikli hâl: Kamu görevi veya meslek kolaylığı somut olarak ispatlanmış mı?
Dikkat: Şikâyet üzerine içeriği silmek dosyayı kapatmaz. Suç paylaşım anında tamamlanmıştır. Yine de içeriğin kaldırılması ve özür, cezanın belirlenmesinde ve HAGB değerlendirmesinde lehe dikkate alınır. Sürecin tamamı için ceza davası süreci rehberimize bakabilirsiniz.
Avukata Sor
Fotoğrafınız, numaranız veya bilgileriniz izinsiz mi paylaşıldı? Ya da bir paylaşım nedeniyle hakkınızda şikâyet mi var? Verinin niteliğini, aleniyet ve rıza tartışmasını ve dijital delilleri birlikte değerlendirelim. Mağdur vekili veya sanık müdafii olarak süreci yürütecek bir Bursa ceza avukatı ile görüşebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak suçunun cezası nedir?
2 yıldan 4 yıla kadar hapistir (TCK 136). Kamu görevlisi tarafından veya meslek kolaylığıyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve 3 yıldan 6 yıla kadar çıkar.
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak suçu uzlaşmaya tabi mi?
Hayır. Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Savcılık kendiliğinden soruşturur. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.
TCK 134 ve 136 arasındaki fark nedir?
TCK 134 özel hayatın gizliliğini korur. Mahrem görüntü ve ses kayıtları bu maddeye girer ve şikâyete bağlıdır. TCK 136 ise ad, numara, adres ve günlük fotoğraf gibi kaydedilmiş kişisel verileri korur ve şikâyete bağlı değildir.
Verileri hukuka aykırı olarak verme suçu nedir?
Hukuka uygun olarak elde edilmiş bir kişisel verinin, ilgilinin rızası olmadan başkasına aktarılmasıdır. Müşteri listesinin rakibe verilmesi veya bir numaranın üçüncü kişiye iletilmesi buna örnektir. TCK 136 kapsamındadır.
Herkese açık profildeki fotoğrafı paylaşmak suç mu?
Yargıtay’ın güncel kararlarına göre evet. Fotoğrafın herkese açık olması kişisel veri niteliğini kaldırmaz. Paylaşım, sahibinin alenileştirme amacını aşıyorsa TCK 136 uygulanır.
Birinin telefon numarasını başkasına vermek suç mu?
Evet. Telefon numarası kişisel veridir. Rıza olmadan üçüncü kişiye verilmesi TCK 136 kapsamında değerlendirilir.
Ekran görüntüsü almak suç mu?
Yazışmanın tarafı olan kişinin kendi aleyhine işlenen bir suçu ispat için ekran görüntüsü alması suç oluşturmaz. Görüntünün rıza dışı üçüncü kişilere gönderilmesi veya paylaşılması ise suç oluşturabilir.
Memurun sistemden sorgulama yapması suç mu?
Yetkisi olmadan veya görev dışı amaçla sorgulama yapıp bilgiyi dışarıya veren memur TCK 136 ve 137’den sorumlu olur. Yetkili şifresiyle yalnızca bakma hâlinde Ceza Genel Kurulu ele geçirme görmemiş, konuyu disiplin alanında bırakmıştır.
KVKK para cezası alınca ayrıca hapis cezası verilir mi?
Evet, ikisi ayrı yollardır. Kurul idari para cezası verir, ceza davası ise savcılık tarafından yürütülür. Biri diğerini ortadan kaldırmaz.
Kişisel veri suçunda HAGB veya erteleme mümkün mü?
TCK 135’te alt sınır 1 yıl olduğundan koşulları varsa mümkündür. TCK 136’da alt sınır 2 yıldır. Ceza alt sınırdan verilirse hükmün açıklanmasının geri bırakılması değerlendirilebilir.
Av. Süeda Kaya
Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 134, 135, 136, 137, 138, 139 ve 140. maddeleri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi ile Ceza Genel Kurulu uygulaması esas alınarak 19 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
- Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
- Telefon: 0551 530 04 16
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.