Blog
Mala Zarar Verme Suçu ve Uzlaşma
Mala zarar verme suçu, başkasına ait taşınır veya taşınmaz malı kasten yıkmak, tahrip etmek, bozmak, kullanılamaz hâle getirmek veya kirletmektir (TCK 151).
Ceza: Temel hâlde 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kamu malına zarar gibi nitelikli hâllerde 1 yıldan 4 yıla kadar hapis verilir.
Uzlaşma: Temel hâl şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar anlaşırsa dava açılmaz veya düşer.
Zararın giderilmesi: Zarar soruşturma aşamasında ödenirse ceza üçte ikisine kadar indirilir.
- Mala Zarar Verme Suçu Nedir?
- Mala Zarar Verme Suçu Cezası
- Nitelikli Hâller
- Şikâyet Süresi
- Mala Zarar Verme Suçu ve Uzlaşma
- Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi
- Yakın Akrabalar Arasında Mala Zarar Verme
- Başka Suçlarla Birlikte İşlenmesi
- Yargılama Süreci
- Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Sık Sorulan Sorular
Bir park kavgası ve tekmelenen bir kapı. Bir ayrılık ve çizilen bir araba. Bir komşu tartışması ve kırılan bir cam. Hepsi birkaç saniyelik öfkenin sonucudur ve hepsi aynı suçu oluşturur. Mala zarar verme suçu, adliyelerde en sık görülen dosyalardandır. İyi haber şu ki çoğu dosya uzlaşmayla kapanabilir. Bu yazıda cezayı, şikâyet süresini ve uzlaşma sürecini anlatıyorum.
Mala Zarar Verme Suçu Nedir?
Suç, başkasına ait bir malın kasten zarara uğratılmasıdır (TCK 151). Kanun beş seçimlik hareket sayar.
- Kısmen veya tamamen yıkmak.
- Tahrip etmek.
- Yok etmek.
- Bozmak veya kullanılamaz hâle getirmek.
- Kirletmek.
Suçun konusu taşınır veya taşınmaz her türlü mal olabilir. Araç, telefon, kapı, duvar, tarla ve ağaç buna örnektir. Duvara sprey boyayla yazı yazmak kirletme sayılır. Maddenin metnine Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Suç Yalnızca Kasten İşlenir
Mala zarar verme suçu taksirle işlenemez. Trafik kazasında karşı araca verilen hasar veya dikkatsizlikle düşürülen telefon suç oluşturmaz. Bu durumlarda yalnızca tazminat sorumluluğu vardır. Savunmada kastın bulunmadığını göstermek beraat sonucunu doğurur.
Kendi Malına Zarar Vermek
Kişinin tümüyle kendisine ait mala zarar vermesi suç değildir. Ortak mülkiyetteki mallarda ise diğer paydaşın hakkı zarar gördüğü için suç oluşabilir.
Mala Zarar Verme Suçu Cezası
| Hâl | Ceza | Şikâyet | Uzlaşma |
|---|---|---|---|
| Temel hâl (TCK 151) | 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlı, süre 6 ay | Var |
| Nitelikli hâller (TCK 152/1) | 1 yıldan 4 yıla kadar hapis | Şikâyet aranmaz | Yok |
| Yakarak, patlayıcıyla, sel veya taşkına neden olarak (TCK 152/2) | Ceza bir katına kadar artırılır | Şikâyet aranmaz | Yok |
| Haberleşme, enerji veya ulaşım hizmetinin aksaması (TCK 152/3) | Ceza yarısından iki katına kadar artırılır | Şikâyet aranmaz | Yok |
Temel hâlde hâkim hapis veya adli para cezasından birini seçer. Zararın miktarı, failin geçmişi ve olaydan sonraki tutumu bu seçimde belirleyicidir.
Nitelikli Hâller
Zarar verilen malın niteliği cezayı ağırlaştırır. Aşağıdaki mallara zarar verilmesi hâlinde 1 yıldan 4 yıla kadar hapis verilir.
- Kamu kurum ve kuruluşlarına ait bina, tesis ve eşya.
- Kamu hizmetine ayrılmış veya kamunun yararlanmasına bırakılmış yerler.
- Yangın, sel ve afetlere karşı korunmaya ayrılmış eşya ve tesisler.
- Dikili ağaç, fidan ve bağ çubuğu.
- Sulama, içme suyu ve afetten koruma tesisleri.
- Grev veya lokavt hâlinde işverenin ya da işçilerin malı.
- Siyasi parti, meslek kuruluşu ve sendikaların bina ve eşyası.
- Görevinden dolayı öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin malı.
Okul camını kırmak, otobüs durağına zarar vermek veya parktaki bankı sökmek bu kapsamdadır. Karakolda nezarethane kapısına zarar vermek de nitelikli hâldir.
Sahipli hayvanlara zarar verilmesi 2021 yılından itibaren bu maddede değil, Hayvanları Koruma Kanunu’nda düzenlenmektedir.
Şikâyet Süresi
Temel hâl şikâyete bağlıdır. Süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren 6 aydır. Bu süre içinde şikâyet edilmezse soruşturma yapılmaz. Şikâyet savcılığa veya kolluğa yapılır.
Mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşer. Vazgeçme hüküm kesinleşene kadar mümkündür. Sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir. Vazgeçen kişi aynı olay için yeniden şikâyetçi olamaz.
Mala Zarar Verme Suçu ve Uzlaşma
Temel hâl uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253). Savcı dava açmadan önce dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermek zorundadır. Bu usul atlanırsa mahkeme iddianameyi iade eder.
Uzlaştırma Süreci Nasıl İşler?
- Görevlendirme: Büro, dosyaya bir uzlaştırmacı atar.
- Teklif: Uzlaştırmacı taraflara teklifte bulunur. Üç gün içinde yanıt verilmezse teklif reddedilmiş sayılır.
- Görüşmeler: Taraflar birlikte veya ayrı ayrı dinlenir. Görüşmeler gizlidir.
- Edim: Zararın ödenmesi, malın onarılması, özür veya bir kuruma bağış kararlaştırılabilir.
- Rapor: Anlaşma rapora bağlanır ve savcı tarafından onaylanır.
Uzlaşmanın Sonuçları
- Edim hemen yerine getirilirse dava açılmaz.
- Edim taksitli ise dava açılması ertelenir. Ödeme tamamlanınca dosya kapanır.
- Uzlaşma kovuşturma aşamasında sağlanırsa dava düşer.
- Uzlaşan mağdur, aynı zarar için tazminat davası açamaz.
- Uzlaşma sağlanamazsa görüşmelerde söylenenler delil olarak kullanılamaz.
Uzlaşma adli sicile işlemez. Süreç hakkında resmî bilgi Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler sayfasında yer alır.
Pratik not: Uzlaşma teklifine yanıt vermemek reddetmek anlamına gelir. Tebligat adresinizin güncel olması ve teklifin süresinde yanıtlanması önemlidir. Uzlaşma tutarı belirlenirken onarım faturası veya ekspertiz raporu esas alınmalıdır.
Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi
Uzlaşma sağlanamasa bile zararın giderilmesi cezayı azaltır (TCK 168).
- Soruşturma aşamasında: Zarar tümüyle giderilirse ceza üçte ikisine kadar indirilir.
- Kovuşturma aşamasında, hükümden önce: Ceza yarısına kadar indirilir.
- Kısmi ödeme: İndirim için mağdurun rızası aranır.
Bu hüküm, uzlaşmanın mümkün olmadığı nitelikli hâllerde özellikle önemlidir. Kamu malına verilen zararın kuruma ödenmesi ve makbuzun dosyaya sunulması gerekir.
Yakın Akrabalar Arasında Mala Zarar Verme
Kanun, aile içindeki bazı olaylarda ceza verilmesini istemez (TCK 167).
- Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler arasında ceza verilmez.
- Üstsoy ve altsoy arasında, evlat edinen ve evlatlık arasında ceza verilmez.
- Aynı konutta beraber yaşayan kardeşler arasında ceza verilmez.
Ayrılık kararı verilmiş eşler, aynı konutta yaşamayan kardeşler ve diğer yakın hısımlar bakımından ise ceza indirilir ve soruşturma şikâyete bağlıdır.
Başka Suçlarla Birlikte İşlenmesi
- Kapıyı kırarak eve girmek: mala zarar verme ve konut dokunulmazlığını ihlal suçu.
- Araca zarar verip içinden eşya almak: hırsızlık ve mala zarar verme.
- Tehdit ederken eşya kırmak: tehdit suçu ve mala zarar verme.
Olay karşı tarafın haksız davranışıyla başlamışsa ceza ayrıca indirilir. Ayrıntılar haksız tahrik indirimi yazımızdadır.
Yargılama Süreci
Dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Temel hâlde tutuklama seyrek uygulanır. Ceza sınırları erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması için elverişlidir. Bu kurumlarda mahkeme, zararın giderilip giderilmediğine özellikle bakar.
Ceza davasından bağımsız olarak mağdur hukuk mahkemesinde tazminat isteyebilir. Uzlaşma sağlanmışsa bu hak sona erer. Şikâyetiniz takipsizlikle sonuçlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımızdaki itiraz yolunu izleyebilirsiniz.
Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Kast: Zarar kasten mi, kaza sonucu mu oluştu?
- Mülkiyet: Mal gerçekten başkasına mı ait? Ortak mal mı?
- Zarar: Malda gerçek bir zarar veya değer kaybı oluştu mu?
- Şikâyet süresi: Altı aylık süre içinde şikâyet edilmiş mi?
- Uzlaştırma: Teklif usulüne uygun yapılmış mı?
- Akrabalık: Şahsi cezasızlık veya indirim koşulları var mı?
- Deliller: Kamera kaydı ve tanık beyanı faili açıkça gösteriyor mu?
Sürecin tamamı için ceza davası süreci rehberimize bakabilirsiniz.
Avukata Sor
Bir öfke anında araca, kapıya veya eşyaya zarar mı verdiniz, yoksa malınıza zarar verildi ve şikâyetçi mi olacaksınız? Uzlaşma teklifini, zararın tespitini ve indirim imkânlarını birlikte değerlendirelim. Uzlaştırma ve dava sürecinizi yürütecek bir Bursa ceza avukatı ile görüşebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Mala zarar verme suçunun cezası nedir?
Temel hâlde 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hâkim iki cezadan birini seçer. Nitelikli hâllerde 1 yıldan 4 yıla kadar hapis verilir.
Mala zarar verme suçu şikâyete bağlı mı?
Temel hâl şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Nitelikli hâller kendiliğinden soruşturulur.
Mala zarar verme suçunda uzlaşma var mı?
Temel hâlde evet. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse dava açılmaz veya düşer. Nitelikli hâller uzlaştırma kapsamında değildir.
Zararı ödersem ceza düşer mi?
Şikâyete bağlı hâlde mağdur şikâyetinden vazgeçerse veya uzlaşma sağlanırsa dava düşer. Bunlar olmasa da zararın giderilmesi cezada üçte ikiye kadar indirim sağlar.
Kazayla verilen zarar suç mudur?
Hayır. Suç yalnızca kasten işlenebilir. Dikkatsizlikle verilen zarar suç oluşturmaz. Yalnızca tazminat sorumluluğu doğar.
Araba çizmek veya cam kırmak suç mu?
Evet. Başkasına ait aracı çizmek, lastiğini kesmek veya camını kırmak mala zarar verme suçunu oluşturur.
Eşin malına zarar vermek suç mudur?
Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler arasında bu suçtan ceza verilmez. Ayrılık kararı varsa veya boşanma gerçekleşmişse genel hükümler uygulanır.
Kamu malına zarar vermenin cezası nedir?
1 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir.
Mala zarar verme suçunda ceza paraya çevrilir mi?
Temel hâlde kanun zaten hapis veya adli para cezası seçeneği tanır. Hapis verilse bile kısa süreli cezalar koşulları varsa adli para cezasına çevrilebilir.
Av. Süeda Kaya
Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 73, 151, 152, 167 ve 168. maddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253 ve 254. maddeleri esas alınarak 18 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
- Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
- Telefon: 0551 530 04 16
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.