Blog
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu
Konut dokunulmazlığını ihlal suçu, bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızası dışında girmek ya da rızayla girdikten sonra çıkmamaktır (TCK 116).
Ceza: Temel hâlde 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Suç cebir, tehdit veya gece vakti işlenirse 1 yıldan 3 yıla kadar hapis verilir.
Şikâyet: Temel hâl şikâyete bağlıdır ve süre 6 aydır. Cebir, tehdit veya gece hâlinde şikâyet aranmaz.
Uzlaşma: Suç uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar anlaşırsa dava açılmaz veya düşer.
- Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Nedir?
- Konut ve Eklenti Kavramı
- Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Cezası
- Rıza Kimden Alınır?
- Sık Karşılaşılan Durumlar
- İş Yeri Dokunulmazlığı
- Şikâyet Süresi ve Uzlaşma
- Başka Suçlarla Birlikte İşlenmesi
- Yargılama ve Ceza Sonrası Seçenekler
- Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Dosyalarında Savunma
- Sık Sorulan Sorular
Ev, insanın en güvende hissetmesi gereken yerdir. Bu yüzden kapıdan izinsiz girmek, hiçbir şey alınmasa ve kimseye dokunulmasa bile suçtur. Eski kanundaki adıyla haneye tecavüz, bugün konut dokunulmazlığını ihlal suçu olarak düzenlenir. Bu yazıda suçun ne zaman oluştuğunu, cezasını, şikâyet ve uzlaşma kurallarını anlatıyorum.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Nedir?
Suç iki biçimde işlenebilir (TCK 116). Birincisi, bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızasına aykırı olarak girmektir. İkincisi, rızayla girdikten sonra çıkmamaktır. Korunan değer mülkiyet değil, kişinin konutunda huzur ve güven içinde yaşama hakkıdır.
Bu nedenle mağdur, konutta fiilen yaşayan kişidir. Kiracı, misafir olarak kalan kişi veya otel odasındaki müşteri de bu korumadan yararlanır. Maddenin metnine Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Konut ve Eklenti Kavramı
Konut, kişinin geçici de olsa yaşamını sürdürdüğü her yerdir. Yapının niteliği veya süresi önemli değildir.
- Ev, daire, yazlık ve bağ evi.
- Otel odası, pansiyon ve öğrenci yurdu odası.
- Çadır, karavan ve tekne kamarası.
- Baraka ve konteyner.
Eklenti, konuta bağlı olan ve onun kullanımını tamamlayan yerdir. Ölçüt, yerin dış dünyadan bir şekilde ayrılmış olmasıdır.
- Çevrili bahçe ve avlu.
- Balkon, teras ve çatı katı.
- Garaj, kömürlük ve depo.
- Apartmanın merdiveni, koridoru ve sahanlığı.
Apartman dış kapısının açık olması bu yerlerin eklenti niteliğini değiştirmez. İçinde kimsenin yaşamadığı boş ev veya inşaat ise konut sayılmaz.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Cezası
| Hâl | Fıkra | Ceza | Şikâyet |
|---|---|---|---|
| Konuta veya eklentisine rıza dışı girme ya da çıkmama | 116/1 | 6 aydan 2 yıla kadar hapis | Şikâyete bağlı |
| İş yeri ve eklentileri | 116/2 | 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlı |
| Cebir, tehdit veya gece vakti | 116/4 | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Şikâyet aranmaz |
| Silahla, birden fazla kişiyle veya kimliği gizleyerek | 119 | Ceza bir kat artırılır | Şikâyet aranmaz |
Gece Vakti Kavramı
Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlar ve doğmasından bir saat önce sona erer. Olayın saati dakikasıyla belirlenmelidir. Birkaç dakikalık fark cezanın alt sınırını iki katına çıkarır ve şikâyet koşulunu ortadan kaldırır.
Ortak Nitelikli Hâller
Suç aşağıdaki biçimlerde işlenirse ceza bir kat artırılır (TCK 119).
- Silahla.
- Kişinin kendini tanınmayacak hâle koymasıyla.
- Birden fazla kişi tarafından birlikte.
- Suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanarak.
- Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak.
Rıza Kimden Alınır?
Rıza, konutta oturma hakkı olan kişiye aittir. Rıza açık olabileceği gibi davranışla da verilebilir. Hile veya zorla alınan rıza geçerli değildir.
Evlilik birliğinde aile bireylerinden birinin ya da ortak kullanılan konutta paydaşlardan birinin rızası yeterlidir. Ancak kanun bir koşul ekler: Rıza meşru bir amaca yönelik olmalıdır (TCK 116/3). Diğer eşin yokluğunda eve suç işlemek amacıyla birini almak bu korumadan yararlanmaz.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Ev Sahibi ve Kiracı
Ev sahibi, kiracının rızası olmadan konuta giremez. Yedek anahtarla girmek, kira ödenmediği gerekçesiyle kapıyı açmak veya eşyaları kontrol etmek suç oluşturur. Tahliye ancak icra yoluyla yapılabilir.
Ayrı Yaşayan veya Boşanma Aşamasındaki Eşler
Eşler fiilen ayrılmış ve biri konutta tek başına yaşamaya başlamışsa, diğerinin rıza dışı girişi suç oluşturabilir. Hakkında uzaklaştırma kararı bulunan eşin girişi ayrıca tedbire aykırılık sayılır.
Alacaklının Borçlunun Evine Girmesi
Alacağını istemek için kapıyı zorlayan veya içeri giren kişi bu suçu işler. Olaya tehdit eklenirse tehdit suçu ayrıca gündeme gelir.
Komşuluk Uyuşmazlıkları
Komşunun bahçesine izinsiz girmek, balkonuna geçmek veya duvardan atlamak eklentiye yönelik ihlaldir. Arazi sınırı tartışmalıysa yerin eklenti niteliği keşifle belirlenir.
Rızayla Girip Çıkmamak
Misafir olarak gelen kişiye evden çıkması söylenir ama kişi çıkmaz. Suç bu andan itibaren oluşur. Çıkma isteğinin açıkça bildirilmiş olması gerekir.
İş Yeri Dokunulmazlığı
Kanun iş yerlerini de korur ama bir ayrım yapar. Mağaza, kafe veya banka şubesi gibi herkesin girmesi olağan olan yerlere çalışma saatinde girmek suç değildir. Koruma, açık bir rıza gerekmeksizin girilmesi mutat olmayan yerler içindir.
- Kapalı saatlerde dükkâna girmek.
- Mağazanın deposuna veya personel bölümüne geçmek.
- Özel muayenehane, büro veya atölyeye izinsiz girmek.
- Çıkması istendiği hâlde iş yerinden ayrılmamak.
Şikâyet Süresi ve Uzlaşma
Temel hâl ve iş yerine ilişkin hâl şikâyete bağlıdır. Süre, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 aydır. Süre geçerse soruşturma yapılmaz. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür.
Suç, bütün fıkralarıyla uzlaştırma kapsamındadır. Dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir ve taraflara teklif yapılır.
- Uzlaştırmacı taraflarla ayrı ayrı görüşür.
- Özür, zararın karşılanması veya bir kuruma bağış gibi bir edim kararlaştırılabilir.
- Anlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse dava açılmaz veya düşer.
- Anlaşma sağlanamazsa soruşturma veya dava kaldığı yerden devam eder.
Uzlaşan mağdur, aynı olay için tazminat davası açamaz. Süreç hakkında resmî bilgi Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler sayfasında yer alır. Uzlaşma sağlanamaz ve savcı dava açmazsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımızdaki itiraz yolu izlenir.
Başka Suçlarla Birlikte İşlenmesi
Konuta giriş çoğu zaman başka bir suçun aracıdır. Bu durumda her suçtan ayrı ceza verilir.
- Hırsızlık: Eve girip eşya çalan kişi iki suçtan cezalandırılır. Bu hâlde konut dokunulmazlığı bakımından şikâyet aranmaz.
- Yağma: Konutta işlenen yağma nitelikli hâldir. Ayrıntılar silahla yağma yazımızdadır.
- Mala zarar verme: Kapıyı kırarak girme hâlinde ayrıca ceza verilir.
- Kişiyi alıkoyma: Evde birini kilitleyen kişi kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu nedeniyle de yargılanır.
Ev sakini, gece evine giren kişiye karşı kendini koruyabilir. Sınırlar için meşru müdafaa yazımıza bakabilirsiniz.
Yargılama ve Ceza Sonrası Seçenekler
Dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Ceza sınırları düşük olduğu için birçok seçenek gündeme gelir.
- Adli para cezası: Bir yıl veya daha az hapis cezası paraya çevrilebilir.
- Erteleme: İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir.
- HAGB: Koşulları varsa hüküm açıklanmaz ve denetim süresi sonunda dava düşer.
- Basit yargılama: Temel hâlde duruşma yapılmadan karar verilebilir ve ceza dörtte bir indirilir.
Temel hâlde tutuklama yasağı vardır çünkü cezanın üst sınırı 2 yılı aşmaz. Nitelikli hâllerde ise adli kontrol tedbirleri uygulanabilir.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Dosyalarında Savunma
- Rıza: Giriş, açık veya örtülü bir rızaya dayanıyor muydu?
- Yerin niteliği: Girilen yer gerçekten konut veya eklenti mi?
- Saat: Olay gece vakti sayılan zaman diliminde mi gerçekleşti?
- Şikâyet süresi: Altı aylık süre geçmiş mi?
- Ortak kullanım: Sanığın konutta oturma hakkı var mıydı?
- Kast: Kişi yanlış daireye girdiğini fark etmeden mi hareket etti?
- Uzlaşma: Teklif usulüne uygun yapıldı mı?
Pratik not: Mağdurlar için en güçlü deliller kapı kamerası, apartman kamerası ve komşu tanıklığıdır. Kayıtlar kısa sürede silinir. Şikâyet sırasında kayıtların alınmasını ayrıca talep edin.
Avukata Sor
Evinize izinsiz mi girildi, yoksa bir tartışma sonrası hakkınızda şikâyet mi yapıldı? Rızanın varlığını, olayın saatini ve uzlaşma imkânını birlikte değerlendirelim. Şikâyet veya savunma sürecinizi yürütecek bir Bursa ceza avukatı ile görüşebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Konut dokunulmazlığını ihlal suçunun cezası nedir?
Temel hâlde 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi hâlinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis verilir.
Bu suç şikâyete bağlı mı?
Temel hâl ve iş yerine ilişkin hâl şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Cebir, tehdit veya gece vakti işlenen hâl kendiliğinden soruşturulur.
Konut dokunulmazlığını ihlal suçunda uzlaşma var mı?
Evet. Suç uzlaştırma kapsamındadır. Uzlaşma sağlanırsa soruşturmada dava açılmaz, kovuşturmada dava düşer.
Ev sahibi kiracının evine izinsiz girebilir mi?
Hayır. Kanun mülkiyeti değil, konutta fiilen yaşayan kişinin huzurunu korur. Ev sahibi kiracının rızası olmadan girerse suç oluşur.
Bahçe veya apartman merdiveni konut sayılır mı?
Çevrili bahçe, avlu, balkon, garaj ve kömürlük konutun eklentisidir. Apartmanın merdiven ve koridorları da ortak eklenti kabul edilir.
Ayrı yaşayan eş eve girerse suç oluşur mu?
Eşler fiilen ayrı yaşıyorsa ve konut diğer eşe özgülenmişse, rıza dışı giriş suç oluşturabilir. Uzaklaştırma kararı varsa ayrıca tedbire aykırılık gündeme gelir.
İş yerine izinsiz girmek suç mudur?
Açık bir rızaya gerek duyulmaksızın girilmesi mutat olan yerler dışındaki iş yerlerine rıza dışı girmek suçtur. Cezası 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Rızayla girip çıkmamak suç mudur?
Evet. Konuta rızayla giren kişi, çıkması istendiği hâlde çıkmazsa suç o andan itibaren oluşur.
Hırsızlık için eve girilirse kaç suç oluşur?
İki suç oluşur. Fail hem hırsızlıktan hem konut dokunulmazlığını ihlalden cezalandırılır. Bu durumda konut dokunulmazlığı için şikâyet aranmaz.
Bu suçta ceza paraya çevrilir veya ertelenir mi?
Evet. Ceza sınırları düşük olduğundan koşulları varsa adli para cezasına çevirme, erteleme ve HAGB mümkündür.
Av. Süeda Kaya
Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 73, 116, 119 ve 142. maddeleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesi esas alınarak 17 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
- Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
- Telefon: 0551 530 04 16
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.