Blog
Alkollü Araç Kullanma Suçu ve Cezası (TCK 179): Promil Sınırı, Ehliyet ve Ceza Davası
Alkollü araç kullanma suçu, alkol veya uyuşturucu etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş hâlde araç kullanmaktır. Türk Ceza Kanunu’nda trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu olarak düzenlenir ve cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir (TCK 179/3).
Promil sınırı: Hususi araçlarda 0,50, ticari araçlarda 0,20 promil üstü idari para cezası ve ehliyet geri alma gerektirir. 1,00 promil ve üzerinde ayrıca ceza davası açılır. 0,50 ile 1,00 arasında ceza davası için somut sürüş bozukluğu delili aranır.
2026 idari yaptırımlar: İlk ihlalde 25 bin lira ve 6 ay, ikincide 50 bin lira ve 2 yıl, üçüncüde 150 bin lira ve 5 yıl ehliyet geri alma. Alkolmetreyi reddetmek 150 bin lira ve 5 yıl geri alma gerektirir.
Ceza davası: Asliye ceza mahkemesinde görülür. HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme mümkündür. Uzlaştırma yoktur. Kaza ve yaralanma varsa bilinçli taksirle yaralama suçundan yargılanılır.
Bu Yazımızdaki Başlıklar
- Alkollü Araç Kullanma Suçu Nedir? (TCK 179)
- İki Ayrı Yaptırım: İdari Para Cezası ve Ceza Davası
- Promil Sınırları ve Yaptırımlar (2026)
- Yargıtay’ın Promil Ölçütü: 1,00 Promil Karinesi
- Ehliyet Geri Alma Süreleri ve İade Şartları
- Alkolmetreyi Reddetmek ve Kan Tahlili
- Ceza Davası Süreci ve Sonuçları
- Alkollü Kaza: Yaralama ve Ölüm
- İdari Para Cezasına İtiraz
- Sabıka, Memuriyet ve Diğer Sonuçlar
- Uygulamadan Senaryolar
- Savunmada Öne Çıkan Noktalar
Alkollü araç kullanma suçu, bir akşam yemeğinde içilen iki kadeh şarapla başlayıp ehliyetsiz geçen altı ay, yüz bin liraları bulan idari para cezası ve bir ceza davasıyla bitebilir. Üstelik çoğu sürücü iki ayrı yaptırımla karşılaştığını mahkeme çağrısı gelene kadar fark etmez. Bu rehberde promil sınırlarını ve 2026’da değişen idari para cezalarını anlatıyorum. Ehliyet geri alma sürelerini, hapis cezası gerektiren hâli, alkolmetre reddini ve Yargıtay’ın promil içtihadını da ayrıntılı biçimde ele alıyorum.
Alkollü Araç Kullanma Suçu Nedir? (TCK 179)
Alkollü araç kullanma suçu adıyla Türk Ceza Kanunu’nda ayrı bir madde yoktur. Fiil, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun üçüncü fıkrasında düzenlenir. Kanun, alkol veya uyuşturucu etkisiyle güvenli biçimde araç kullanamayacak hâldeki kişiyi hedef alır. Bu hâlde araç kullanan kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılır. Maddenin metnine Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Bu suç bir tehlike suçudur. Kaza olması veya birinin zarar görmesi gerekmez. Güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş hâlde direksiyona geçmek yeterlidir. Ceza, 7550 sayılı Kanun’la 4 Haziran 2025’te artırılmıştır. Önceki alt sınır 3 aydı. Bu tarihten önce işlenen fiillerde lehe kanun gereği eski ceza uygulanır.
İki Ayrı Yaptırım: İdari Para Cezası ve Ceza Davası
Alkollü araç kullanma suçu dosyalarında en çok karıştırılan nokta, iki ayrı sistemin birlikte işlemesidir.
- İdari yaptırım: Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesine göre kolluk tarafından uygulanır. İdari para cezası ve ehliyet geri alma içerir. Mahkeme kararı gerekmez.
- Cezai yaptırım: TCK 179/3’e göre savcılık soruşturma açar ve asliye ceza mahkemesinde dava görülür. Hapis cezası gündeme gelir.
Kanun, 1,00 promil üstünde her iki yaptırımın birlikte uygulanacağını açıkça belirtir. Bu durum aynı fiilden iki kez cezalandırma yasağına aykırı görülmemektedir. Çünkü yaptırımların amacı ve niteliği farklıdır. Karayolları Trafik Kanunu metnine Karayolları Trafik Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Promil Sınırları ve Yaptırımlar (2026)
Alkollü araç kullanma suçu ve kabahati arasındaki sınır promil değeriyle çizilir. Aşağıdaki tablo 2026 yılı için geçerli yaptırımları özetler.
| Promil | Hususi araç | Ticari ve kamu araçları | Ceza davası |
|---|---|---|---|
| 0,20 altı | Yaptırım yok | Yaptırım yok | Açılmaz |
| 0,20 ile 0,50 arası | Yaptırım yok | İdari para cezası ve ehliyet geri alma | Açılmaz |
| 0,50 ile 1,00 arası | İlk ihlalde 25 bin lira ve 6 ay, ikincide 50 bin lira ve 2 yıl, üçüncüde 150 bin lira ve 5 yıl | Aynı yaptırımlar | Somut sürüş bozukluğu delili varsa açılır |
| 1,00 ve üzeri | Aynı idari yaptırımlar | Aynı idari yaptırımlar | Her hâlde açılır, 6 ay-2 yıl hapis |
| Ölçümü reddetme | 150 bin lira ve 5 yıl ehliyet geri alma | Aynı | Somut delil varsa açılabilir |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde | 150 bin lira ve ehliyet iptali | Aynı | Miktara bakılmaksızın açılır |
İdari para cezası tutarları 7574 sayılı Kanun’la Şubat 2026’da güncellenmiştir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artar. Ticari araç kapsamına taksi, servis, otobüs, kamyon ve çekici sürücüleri ile kamu hizmetinde kullanılan araçlar girer. Motosiklet, traktör ve elektrikli bisiklet gibi tüm motorlu araçlar kurala tabidir.
Yargıtay’ın Promil Ölçütü: 1,00 Promil Karinesi
Alkollü araç kullanma suçu yönünden ceza davasının açılıp açılmayacağını belirleyen ölçüt Yargıtay içtihadıyla şekillenmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu üç kademe kabul eder.
- 0,30 promile kadar: Güvenli sürüş yeteneğinin korunduğu kabul edilir.
- 0,31 ile 1,00 promil arası: Suçun oluşması için alkolün sürüşü etkilediğine dair somut delil gerekir. Zikzak çizme, kırmızı ışık ihlali ve kaza bu delillerdendir. Hekim raporu ve kolluk tutanağındaki davranış tespitleri de kullanılır. Salt promil değeri mahkûmiyet için yeterli değildir.
- 1,00 promil ve üzeri: Güvenli sürüş yeteneğinin her hâlde kaybedildiği kabul edilir. Başka delil aranmaz.
Yargı KararıYargıtay Ceza Genel Kurulu, 04.12.2018, 2017/12-708 E., 2018/608 K.
Genel Kurul, 0,49 promil alkollü sürücü hakkında üç kademeli ölçütü benimsemiştir. 0,30 promile kadar güvenli sürüş karinesi geçerlidir. 0,31 ile 1,00 promil arasında hekim muayenesi veya somut davranış tespiti aranır. 1,01 promil ve üzerinde sürücünün her hâlde emniyetsiz biçimde araç kullandığı kabul edilir.
Yargı KararıYargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.10.2013, 2012/2-1426 E., 2013/417 K.
Genel Kurul, 100 promilin üzerindeki alkol düzeyinde güvenli sürüş yeteneğinin kaybedildiğinin bilimsel olarak kabul edildiğini belirtmiştir. Bu karar, 1,00 promil karinesinin dayanağı olarak uygulanmaktadır.
Yargı KararıYargıtay 12. Ceza Dairesi, 11.05.2017, 2016/8074 E., 2017/3876 K.
Daire, 0,84 promil alkollü sürücü hakkında alkolün sürüşü etkilediğine ilişkin somut bir tespit bulunmadan verilen mahkûmiyet hükmünü bozmuştur. 1,00 promilin altındaki değerlerde kolluk tutanağı veya hekim raporuyla sürüş bozukluğunun ortaya konması gerekir.
Kazadan sonra yapılan ölçümlerde zaman faktörü önemlidir. Alkol düzeyi saatte yaklaşık 0,15 promil düşer. Yargıtay, kazadan 28 dakika sonra 0,48 promil ölçülen sürücüde geriye dönük hesapla değerin 1,00’in altında kaldığını ve suçun oluşmadığını kabul etmiştir.
Ehliyet Geri Alma Süreleri ve İade Şartları
- İlk ihlal, 6 ay: İdari para cezası ödenir. Süre sonunda belge iade edilir.
- İkinci ihlal, 2 yıl: Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi tamamlanmalıdır.
- Üçüncü ve sonraki ihlaller, 5 yıl: Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçilmelidir.
- Ölçümü reddetme: 5 yıl.
- Uyuşturucu: Ehliyet iptal edilir. Yeniden belge almak için en az 5 yıl beklenir, sağlık raporu ve psiko-teknik değerlendirme gerekir.
İhlal sayısı geriye dönük 5 yıl içindeki kayıtlara göre belirlenir. Süre, belgenin fiilen teslim edildiği veya el konulduğu tarihten başlar. Ehliyeti geri alınmışken araç kullanmak 200 bin lira idari para cezası ve trafikten men yaptırımına bağlıdır. Ceza davasında mahkeme ayrıca TCK 53/6 uyarınca sürücü belgesini 3 aydan 3 yıla kadar geri alabilir.
Alkolmetreyi Reddetmek ve Kan Tahlili
Sürücü, teknik cihazla ölçümü reddedebilir. Ancak ret, 150 bin lira idari para cezası ve 5 yıl ehliyet geri alma yaptırımına bağlıdır. Sürücünün kan tahlili isteme hakkı vardır. Kolluk, sürücüyü en yakın sağlık kuruluşuna götürmek zorundadır. Kan tahlili sonucu cihaz ölçümünden önce gelir.
Ceza davası yönünden ret ayrı değerlendirilir. Ölçüm yoksa promil değeri de yoktur. Yargıtay, alkolmetreyi reddeden sürücünün yalnızca kırmızı ışık ihlali gibi bir davranışına dayanılarak TCK 179/3’ten mahkûm edilemeyeceğini kabul etmektedir.
Yargı KararıYargıtay 12. Ceza Dairesi, 07.10.2015, 2014/16002 E., 2015/14757 K.
Alkolmetreyi reddeden sürücü hakkında Daire, promil değerinin tespit edilemediği ve güvenli sürüş yeteneğinin kaybedildiğine ilişkin somut delil bulunmadığı gerekçesiyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Yargı KararıYargıtay 12. Ceza Dairesi, 19.09.2024, 2024/2060 E., 2024/4430 K.
Park hâlindeki araçta alkollü olarak bulunan sanık hakkında Daire, aracın sevk ve idare edildiğinin ispatlanamadığını belirterek beraat kararının yerinde olduğuna hükmetmiştir. Suç, aracın fiilen kullanılmasını gerektirir.
Ceza Davası Süreci ve Sonuçları
Alkollü araç kullanma suçu nedeniyle açılan ceza davası şu aşamalardan geçer.
- Tutanak ve sevk: 1,00 promil üstünde kolluk sürücüyü savcılığa sevk eder. Çoğu dosyada gözaltı olmaz, ifade alınıp serbest bırakılır.
- Seri muhakeme: Savcı, seri muhakeme usulünü teklif edebilir. Kabul edilirse ceza yarı oranında indirilir ve dosya duruşmasız sonuçlanır. Avukat zorunludur.
- İddianame ve yargılama: Asliye ceza mahkemesinde görülür. Uzlaştırma uygulanmaz. Bakınız iddianame nedir.
- Hüküm: 6 aydan 2 yıla kadar hapis. 1 yıl ve altındaki ceza adli para cezasına çevrilebilir. Koşulları varsa HAGB veya erteleme uygulanır.
Yargıtay, bu suçta hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesini gerekçesiz bırakan kararları bozmaktadır. HAGB için kasıtlı suçtan sabıka bulunmaması yeterlidir, zarar şartı mağdursuz suçta aranmaz. Ayrıntılar HAGB nedir, hapis cezasının ertelenmesi ve adli para cezası yazılarımızdadır.
Alkollü Kaza: Yaralama ve Ölüm
Alkollü sürücü kaza yapar ve biri yaralanırsa artık trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan değil, bilinçli taksirle yaralama suçundan yargılanır. Zarar suçu oluştuğunda tehlike suçu ayrıca uygulanmaz. Bilinçli taksir artırımı cezayı üçte birden yarıya kadar yükseltir ve suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar. Ölüm hâlinde bilinçli taksirle öldürme gündeme gelir. Bakınız taksirle öldürme suçu ve cezası ve yaralama suçları.
Yargıtay, 1,00 promilin altındaki değerlerde bilinçli taksiri otomatik kabul etmez. Kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiği somut olarak ortaya konmalıdır. Sigorta tarafında ise zorunlu trafik sigortası şirketi, alkolün kazaya etkisi ispatlandığında ödediği tazminatı sürücüye rücu eder. Kasko poliçeleri çoğunlukla alkollü sürüşü teminat dışı bırakır.
Yargı KararıYargıtay 12. Ceza Dairesi, 2023/4606 E., 2024/2957 K.
Alkollü sürücünün kaza yaparak bir kişiyi yaraladığı olayda Daire, taksirle yaralama suçunun oluştuğu durumda trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ayrıca hüküm kurulamayacağını, zarar suçunun tehlike suçunu kapsadığını belirtmiştir.
İdari Para Cezasına İtiraz
- Ceza tutanağının tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Bursa’da itiraz Bursa Sulh Ceza Hâkimliklerine yapılır.
- İtirazda alkolmetrenin kalibrasyon belgesi, ölçüm saati, kan tahlili sonucu ve tutanaktaki eksiklikler ileri sürülür.
- Peşin ödeme indirimi itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
- İtiraz edilmezse ceza kesinleşir ve ehliyet süresi işlemeye başlar.
- Uyuşmazlık Mahkemesi, bu cezalara karşı başvuruların adli yargıda, yani sulh ceza hâkimliğinde görüleceğini kabul etmiştir.
Sabıka, Memuriyet ve Diğer Sonuçlar
- İdari para cezası adli sicile işlemez. Ceza davasındaki mahkûmiyet işler, HAGB işlemez.
- Kasıtlı suçtan 1 yıl ve üzeri hapis cezası memuriyete engeldir. Bu suçta ceza çoğunlukla 1 yılın altında kaldığı ve HAGB uygulandığı için memuriyet kaybı nadirdir. Kamu kurumları ayrıca disiplin soruşturması açabilir.
- Ticari araç sürücülerinde mesleki yeterlilik belgesi ve işveren fesih hakkı gündeme gelir.
- Uyuşturucu etkisinde sürüşte miktar aranmaz. Kanda uyuşturucu tespiti yeterlidir. Bakınız uyuşturucu kullanma ve bulundurma suçu.
Uygulamadan Senaryolar
- Düğün dönüşü 0,62 promil, kaza yok: 25 bin lira idari para cezası ve 6 ay ehliyet geri alma. Kolluk tutanağında sürüş bozukluğu tespiti yoksa ceza davası açılmaz veya açılırsa beraat ihtimali yüksektir.
- 1,35 promil, kaza yok: İdari yaptırımların yanında ceza davası açılır. Sabıkası olmayan sürücüde seri muhakeme veya HAGB ile sonuçlanması olasıdır.
- 0,90 promil ve zikzak sürüş tutanağı: Promil 1,00’in altında olsa da somut davranış tespiti bulunduğundan ceza davası açılır ve mahkûmiyet mümkündür.
- Ticari taksi sürücüsü 0,35 promil: Hususi araç için sınır altı olan değer, ticari araçta idari para cezası ve ehliyet geri alma gerektirir.
- Alkollü kaza, yolcu yaralandı: Dosya trafik güvenliğini tehlikeye sokma değil bilinçli taksirle yaralama olarak açılır. Alkollü araç kullanma suçu bu hâlde ayrıca cezalandırılmaz.
- İkinci kez 0,70 promil: 50 bin lira idari para cezası, 2 yıl ehliyet geri alma ve sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi şartı.
Savunmada Öne Çıkan Noktalar
Alkollü araç kullanma suçu savunmasında şu noktalar belirleyicidir.
- Promil değerinin 1,00’in altında olup olmadığı ve somut sürüş bozukluğu delilinin bulunup bulunmadığı.
- Ölçüm zamanı ile sürüş zamanı arasındaki fark ve geriye dönük hesaplama.
- Alkolmetrenin kalibrasyonu ve ölçüm usulüne uyulup uyulmadığı.
- Kan tahlili talebinin karşılanıp karşılanmadığı.
- Aracın fiilen sevk ve idare edilip edilmediği.
- Fiil tarihinin 4 Haziran 2025 öncesi olup olmadığı.
- Seri muhakeme, adli para cezasına çevirme, HAGB ve erteleme imkânları.
İfade öncesi hazırlık için savcıdan ifade çağrısı yazımıza, ceza yargılamasının genel akışı için ceza davası süreci rehberimize bakabilirsiniz.
Dikkat: Alkollü araç kullanma suçu dosyalarında idari para cezasına itiraz süresi 15 gün, ceza davasında seri muhakeme teklifine cevap süresi kısadır. İki süreç ayrı ayrı takip edilmelidir. İdari cezanın ödenmesi ceza davasını etkilemez, ceza davasında beraat ise idari cezayı kendiliğinden kaldırmaz.
Hukuki Destek
Alkollü araç kullanma nedeniyle idari para cezası veya ceza davasıyla karşılaştıysanız, promil raporunu ve savunma seçeneklerini Bursa ceza avukatı ile değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Alkollü araç kullanma cezası 2026’da ne kadar?
İlk ihlalde 25 bin lira idari para cezası ve 6 ay ehliyet geri alma, ikinci ihlalde 50 bin lira ve 2 yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150 bin lira ve 5 yıl uygulanır. 1,00 promil ve üzerinde ayrıca 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gerektiren ceza davası açılır.
Kaç promil hapis cezası gerektirir?
1,00 promil ve üzerinde Yargıtay, güvenli sürüş yeteneğinin her hâlde kaybedildiğini kabul eder ve ceza davası açılır. 0,50 ile 1,00 promil arasında ceza davası için zikzak sürüş, kaza veya hekim raporu gibi somut delil gerekir. 0,30 promile kadar güvenli sürüş karinesi vardır.
İlk kez alkollü yakalanınca ne olur?
0,50 promil üstünde 25 bin lira idari para cezası kesilir ve ehliyet 6 ay süreyle geri alınır. Araç, ehliyetli bir kişiye teslim edilemezse trafikten men edilir. Promil 1,00’in üzerindeyse ayrıca savcılığa sevk edilir ve ceza davası açılır.
Alkolden alınan ehliyet nasıl geri alınır?
6 aylık sürede idari para cezası ödendikten sonra süre sonunda belge iade edilir. İkinci ihlalde sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi tamamlanmalıdır. Üçüncü ihlalde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi gerekir. Süre, belgenin fiilen teslim edildiği tarihten başlar.
Alkolmetreye üflemezsem ne olur?
Ölçümü reddetmek 150 bin lira idari para cezası ve 5 yıl ehliyet geri alma yaptırımına bağlıdır. Sürücü, cihaz yerine sağlık kuruluşunda kan tahlili yapılmasını isteyebilir. Yargıtay, kan tahlilinde alkol çıkmayan sürücünün idari yaptırımını kaldırmıştır.
Alkollü araç kullanma sabıkaya işler mi?
İdari para cezası adli sicile işlemez. Ceza davasında verilen mahkûmiyet işler. HAGB verilirse sicile işlemez. Ertelenen ceza ise sicile kaydedilir.
Alkollü araç kullanma suçunda HAGB olur mu?
Evet. Ceza 2 yılın altında olduğu için kasıtlı suçtan sabıkası bulunmayan sanık hakkında HAGB uygulanabilir. Ayrıca 1 yıl ve altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir, erteleme de mümkündür.
Alkollü araç kullanma uzlaşmaya tabi mi?
Hayır. Alkollü araç kullanma suçu mağdursuz bir tehlike suçudur. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma mağdursuz bir tehlike suçudur ve uzlaştırma kapsamında değildir. Ancak seri muhakeme usulü uygulanabilir ve bu usulde ceza yarı oranında indirilir.
Alkollü kaza yapınca ceza ne olur?
Yaralanma varsa trafik güvenliğini tehlikeye sokma değil bilinçli taksirle yaralama suçundan yargılanılır ve ceza üçte birden yarıya kadar artırılır. Ölüm varsa bilinçli taksirle öldürme gündeme gelir. Sigorta şirketi ödediği tazminatı alkollü sürücüye rücu edebilir.
Park hâlindeki araçta alkollü olmak suç mu?
Hayır. Suçun oluşması için aracın sevk ve idare edilmesi gerekir. Yargıtay, park hâlindeki araçta alkollü bulunan ancak aracı sürdüğü ispatlanamayan sürücü hakkında beraat kararı vermiştir.
Avukat Onaylı İçerik
Av. Süeda Kaya
Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesi, 7550 sayılı Kanun’la yapılan ceza artışı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesi, 7574 sayılı Kanun’la güncellenen idari yaptırımlar ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi ile Ceza Genel Kurulu uygulaması esas alınarak 9 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
- Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
- Telefon: 0551 530 04 16
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.