Ceza Hukuku

Yakalama Kararı Nedir? Yakalama Emri, Gözaltı ve Başvuru Yolları

Yakalama kararı nedir? Çağrıya uymayan, adresinde bulunamayan veya kaçan şüpheli ya da sanığın kolluk tarafından bulunup hâkim veya mahkeme önüne getirilmesi için verilen karardır. Kanundaki adı yakalama emridir (CMK 98).

Kim verir? Soruşturma evresinde savcının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde mahkeme verir. Kolluktan veya cezaevinden kaçan kişi için savcı ve kolluk da düzenleyebilir.

Yakalanınca ne olur? Kişi en geç 24 saat içinde kararı veren hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır. Bu mümkün değilse ses ve görüntü sistemiyle ifadesi alınır. İfadeden sonra serbest bırakılabilir, adli kontrol uygulanabilir veya tutuklanabilir.

Nasıl kaldırılır? En etkili yol, kişinin avukatıyla birlikte savcılığa veya mahkemeye kendiliğinden giderek ifade vermesidir. Karar ayrıca 2 hafta içinde itirazla kaldırılmaya çalışılabilir.

Yakalama kararı nedir sorusu, çoğu zaman hiç beklenmedik bir anda gündeme gelir. Havalimanında, bir trafik çevirmesinde ya da bir bankada kimlik sorgulanır. Kişiye hakkında yakalama kararı bulunduğu söylenir. Kişi çoğu zaman ne için arandığını bilmez. Panik, yanlış kararlara yol açar. Oysa yakalama kararı bir ceza değildir ve doğru yönetildiğinde birkaç saatlik bir işlemle kapanabilir. Bu rehberde yakalama kararı nedir, kim verir, nasıl öğrenilir ve nasıl kaldırılır sorularını cevaplıyorum. Yakalanan kişinin haklarını, gözaltı sürelerini ve haksız yakalama tazminatını da anlatıyorum. Her başlıkta Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına yer veriyorum.

Yakalama Kararı Nedir?

Yakalama kararı, şüpheli veya sanığın kolluk tarafından bulunup hâkim önüne getirilmesi için verilen karardır. Kanundaki adı yakalama emridir ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 98. maddesinde düzenlenir. Kanun metnine Ceza Muhakemesi Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.

Yakalama kararı bir ceza değildir. Bir mahkûmiyet de değildir. Kişinin ifadesinin veya sorgusunun yapılabilmesi için başvurulan geçici bir koruma tedbiridir. Kişi hâkim önüne getirildikten sonra amaç gerçekleşmiş olur ve karar kaldırılır.

Yakalama Kararı Hangi Durumlarda Verilir?

Yakalama kararı nedir sorusunun cevabı, kararın verildiği evreye göre değişir. Kanun dört hâl sayar.

  1. Soruşturma evresinde çağrıya uymayan şüpheli: Şüpheli savcılık çağrısına gelmemiş veya kendisine çağrı yapılamamıştır. Bu durumda savcının istemiyle sulh ceza hâkimi yakalama emri verir.
  2. Tutuklama talebinin reddine itiraz: Savcının tutuklama talebi reddedilmiş ve savcı itiraz etmiştir. İtiraz mercii şüpheli hakkında yakalama emri verebilir.
  3. Kaçan kişi: Kolluktan veya cezaevinden kaçan kişi için savcı ve kolluk doğrudan yakalama emri düzenleyebilir.
  4. Kovuşturma evresinde kaçak sanık: Duruşmaya gelmeyen ve bulunamayan sanık için mahkeme yakalama emri verir.

Yakalama emrinde kişinin kimliği, eşkâli, isnat edilen suç ve yakalandığında nereye götürüleceği yazılır. Yakalama emrinden önce kural olarak kişiye çağrı yapılmış olmalıdır. Çağrının usulüne uygun yapılmaması ve sonuçlarının bildirilmemesi bozma nedenidir.

Yargı KararıYargıtay 20. Ceza Dairesi, 22.05.2017, 2015/11706 E., 2017/3244 K.

Daire, sanığa gönderilen davetiyede duruşmaya gelmemesi hâlinde yakalama emri çıkarılacağı uyarısına yer verilmediğini ve sanığın savunması alınmadan mahkûmiyet hükmü kurulduğunu belirterek hükmü bozmuştur. Çağrının sonuçlarının bildirilmesi savunma hakkının gereğidir.

Yakalama kararı nedir: yakalama emrini kim verir, hâkim önüne çıkarılma süresi, gözaltı süresi ve itiraz yolu
Yakalama kararı nedir: yakalama emrini kim verir, hâkim önüne çıkarılma süresi, gözaltı süresi ve itiraz yolu

Yakalama Kararı Nedir, Zorla Getirme, Gözaltı ve Tutuklama Farkı

Bu kavramlar uygulamada sık karıştırılır. Her birinin dayanağı, süresi ve sonucu farklıdır.

Yakalama, yakalama emri, zorla getirme, gözaltı ve tutuklama farkı (CMK, 2026)
Tedbir Dayanak Kim karar verir Amaç ve süre
Yakalama CMK 90 Suçüstünde herkes, kolluk Kişinin özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanması
Yakalama emri CMK 98 Sulh ceza hâkimi, mahkeme, kaçmada savcı ve kolluk Bulunamayan kişinin hâkim önüne getirilmesi, en geç 24 saat
Zorla getirme CMK 146 Hâkim veya mahkeme Adresi belli olup gelmeyen kişinin ifade için getirilmesi, en fazla 24 saat
Gözaltı CMK 91 Cumhuriyet savcısı Soruşturma için kişinin tutulması, 24 saat, toplu suçlarda en fazla 4 gün
Tutuklama CMK 100 Sulh ceza hâkimi veya mahkeme Yargılama sürerken cezaevinde tutulma, kanuni üst sınırlarla
Adli kontrol CMK 109 Sulh ceza hâkimi veya mahkeme Tutuklama yerine imza, yurt dışı yasağı gibi yükümlülükler

Zorla getirme kararı, adresi belli olan ancak çağrıya uymayan kişi için verilir ve kişi ifade alındıktan sonra serbest kalır. Yakalama emri ise adresi belli olmayan veya kaçan kişi içindir. Yargıtay’a göre zorla getirme kararını savcı değil hâkim verir. Tutuklama ve adli kontrol için tutuklama koşulları ve adli kontrol tedbirleri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yargı KararıYargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.10.2006, 2006/7064 E., 2006/15110 K.

Daire, savcılık çağrısına uymayan şüpheli hakkında zorla getirme kararının Cumhuriyet savcısı tarafından değil, sulh ceza hâkimi tarafından verilmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozma yoluyla kaldırmıştır.

Yakalama Kararı Nasıl Öğrenilir?

Yakalama kararı e-Devlet’te görünmez. Kişinin kendisi hakkında yakalama kararı bulunup bulunmadığını öğrenmesinin resmî ve doğrudan bir yolu yoktur. Uygulamada kişiler şu yollarla öğrenir.

  • Kimlik kontrolü: Trafik çevirmesi, otel kaydı, havalimanı pasaport kontrolü sırasında kolluk sisteminde (GBT) kayıt görünür.
  • UYAP: Kovuşturma evresindeki yakalama kararı, avukat aracılığıyla dava dosyasında görülebilir. Soruşturma evresindeki yakalama emri ise soruşturmanın gizliliği nedeniyle çoğu zaman görünmez.
  • Adrese gelen kolluk: Kolluk, kişiyi adresinde arar ve yakınlarına bilgi verir.
  • Kurum işlemleri: Bazı kamu işlemlerinde kimlik sorgusu sırasında kayıt ortaya çıkar.

Hakkında soruşturma yürütüldüğünü düşünen kişi, avukatı aracılığıyla ilgili savcılıktan bilgi alabilir. Savcılık çağrısı aldıysanız savcıdan ifade çağrısı yazımızdaki adımları izleyin.

Yakalanınca Ne Olur? 24 Saat Kuralı

Yakalanan kişi en geç 24 saat içinde kararı veren hâkim önüne çıkarılır (CMK 94). Bu mümkün değilse en yakın sulh ceza hâkimi önüne götürülür. Ses ve görüntü sistemiyle sorgu da yapılabilir. Hâkim, kişinin ifadesini veya sorgusunu yapar ve şu kararlardan birini verir.

  • Serbest bırakma. Yakalama emri amacına ulaştığı için kaldırılır.
  • Adli kontrol. İmza, yurt dışı yasağı gibi yükümlülükler.
  • Tutuklama. Kaçma veya delil karartma şüphesi ve kuvvetli suç şüphesi varsa.

Kişi ifade için verilmiş bir yakalama emriyle mesai saati dışında yakalanmış olabilir. Belirli bir günde gelmeyi taahhüt ederse bir defaya mahsus serbest bırakılabilir. Taahhüdüne uymayan kişiye idari para cezası uygulanır.

Yargı KararıYargıtay Ceza Genel Kurulu, 25.12.2018, 2017/585 E., 2018/680 K.

Genel Kurul, yakalama emriyle getirilip sorgusu yapılan ve aynı yerde tutuklu bulunan sanığın sonraki duruşmalara getirilmeden yokluğunda mahkûmiyet hükmü kurulamayacağını belirtmiştir. Yakalama emrinin amacı sanığın yargılamaya katılımını sağlamaktır.

Yakalanan Kişinin Hakları

  • Yakalama nedeni ve hakları kendisine derhâl bildirilir.
  • Yakınlarından birine veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir.
  • Susma hakkı vardır. İfade vermek zorunda değildir.
  • Avukattan yararlanma hakkı vardır. İsterse baro tarafından avukat atanır.
  • Gözaltına alınırsa gözaltı işlemine itiraz edebilir.
  • Kötü muamele yasağı mutlaktır. Gözaltı öncesi ve sonrası doktor raporu alınır.

Gözaltı süreci için gözaltı süresi yazımıza bakabilirsiniz. İfade öncesi hazırlık için ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım yazılarımıza bakabilirsiniz.

Gözaltı Süresi ve Gözaltına İtiraz

Yakalama kararı nedir sorusunu gözaltı süresinden ayrı düşünmek mümkün değildir. Genel gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saattir. Hâkim önüne götürmek için gereken yol süresi en fazla 12 saattir ve bu süreye eklenmez. Toplu suçlarda savcı bu süreyi günlük olarak en fazla 3 gün uzatabilir. Toplam süre 4 günü geçemez.

Gözaltı işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu başvuruyu kişi, avukatı, eşi veya yakın akrabası yapabilir. Hâkim, evrak üzerinden ve 24 saat dolmadan karar verir. Başvuruyu yerinde bulursa kişinin serbest bırakılmasına karar verir.

Yargı KararıAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 2022/103359, 30.04.2026

Toplu suç nedeniyle 4 gün gözaltında tutulan başvurucu hakkında Mahkeme, gözaltının kanuni süre içinde kaldığını ve gerekçelerinin somut olgulara dayandığını belirterek kişi özgürlüğü hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Karar, uzatılmış gözaltının ancak somut gerekçelerle uygulanabileceğini vurgulamaktadır.

Yakalama Kararı Nasıl Kaldırılır?

Yakalama kararı nedir sorusunun pratik tarafı, kararın nasıl kaldırılacağıdır. Beş yol vardır.

  1. Avukatla kendiliğinden başvuru: En etkili yoldur. Kişi avukatıyla birlikte kararı veren savcılığa veya mahkemeye gider ve ifadesini verir. Yakalama emri amacına ulaştığı için kaldırılır. Kendiliğinden gelmek kaçma şüphesini zayıflatır.
  2. Adres bildirme ve kaldırma talebi: Çağrı adres değişikliği nedeniyle ulaşmamış olabilir. Güncel adres ve gelme taahhüdüyle kaldırma dilekçe ile istenebilir.
  3. İtiraz: Hâkim veya mahkeme kararına karşı, öğrenmeden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz mercii bir üst hâkimlik veya mahkemedir.
  4. Ses ve görüntü sistemiyle ifade: Başka şehirde yaşayan kişi, bulunduğu yer adliyesinde ifade verebilir.
  5. Kayıt kontrolü: Karar kaldırıldıktan sonra kolluk sisteminden de silindiğinden emin olunmalıdır. Kaldırılmış kararın sistemde kalması yeni bir gözaltıya yol açabilir.

Tutuklama kararına itiraz usulü için tutuklama kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Yurt Dışındaki Kişi ve Gıyabi Tutuklama

Yurt dışındaki kişi hakkında gıyabi tutuklama kararı da verilebilir (CMK 248/5). Bu durumda kişi Türkiye’ye girişte yakalanır ve tutuklama kararı infaz edilir. Hâkim önüne çıkarıldığında tutuklamanın devamı veya kaldırılması değerlendirilir. Yurt dışındaki kişi, avukat aracılığıyla konsolosluk veya istinabe yoluyla ifade vererek kararın kaldırılmasını talep edebilir. 7589 sayılı Kanun’la kaçak sanıklar hakkında önemli bir güvence getirilmiştir. Sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulamaz.

Haksız Yakalama ve Tazminat

Kanuna aykırı yakalanan kişi tazminat isteyebilir (CMK 141). Süresinde hâkim önüne çıkarılmayan kişi de bu haktan yararlanır. Kaldırılmış bir kayıt nedeniyle gözaltına alınan kişi de öyle. Anayasa Mahkemesi’ne göre gözaltı şart değildir. Yalnızca yakalanıp bırakılan kişi de tazminat isteyebilir. Başvuru, kararın kesinleşmesinin tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde 1 yıl içinde yapılır. 2024 değişikliğiyle bazı tazminat istemlerinde görev İnsan Hakları Tazminat Komisyonu’na geçmiştir. Ayrıntılar haksız tutuklama tazminatı yazımızdadır.

Yargı KararıAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Hasan Akboğa Başvurusu, 2016/10380, 27.03.2019

Mahkeme, gözaltına alınmadan yalnızca yakalanıp serbest bırakılan başvurucunun tazminat talebinin gözaltı şartı aranarak reddedilmesini Anayasa’nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrasının ihlali saymıştır. Yakalanan kişinin de haksız yakalama nedeniyle tazminat isteme hakkı vardır.

Yargı KararıAnayasa Mahkemesi, A.Ö. Başvurusu, 2023/10860, 09.12.2025

Kaldırılmış olmasına rağmen sistemde aktif kalan yakalama kaydı nedeniyle yaklaşık 21 saat gözaltında kalan başvurucunun tazminat talebi gerekçesiz reddedilmişti. Mahkeme gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir.

Yargı KararıAnayasa Mahkemesi, Yunus Kılıçparlar Başvurusu, 2022/50749, 30.07.2025

Gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmadığını ileri süren başvurucunun tazminat talebinin gerekçesiz reddedilmesi nedeniyle Mahkeme hak ihlali tespit etmiştir. Hâkim önüne çıkarılma süresine uyulmaması tazminat nedenidir.

Yakalama Kararı Ne Kadar Geçerlidir?

Yakalama kararı nedir sorusundan sonra en çok sorulan soru budur. Yakalama emrinin kanunda bir geçerlilik süresi yoktur. Karar, kişi yakalanana veya karar kaldırılana kadar yürürlükte kalır. Ancak dava zamanaşımı dolarsa kamu davası düşer. Bu durumda yakalama emrinin de kaldırılması gerekir. Mahkûmiyetten sonra verilen yakalama emri ise ceza zamanaşımı dolana kadar geçerlidir. İnfaz için çıkarılan yakalama emri, cezayı çekmek için teslim olmayan hükümlü hakkında verilir. Bu emir savcılık tarafından düzenlenir. Hükümlü yakalanınca doğrudan cezaevine götürülür. Cezanın ne kadarının yatılacağını infaz hesaplama yazımızda anlattık.

Yakalama kararı kaldırılsa bile kolluk kaydı bazen geç güncellenir. Bu yüzden kaldırma kararının onaylı bir örneğini yanınızda taşıyın. Yeni bir kontrolde bu belge sizi gereksiz bir gözaltıdan korur.

Bursa’da Yakalama Kararı Süreci

Bursa’da soruşturma evresindeki yakalama emirleri Bursa Sulh Ceza Hâkimlikleri tarafından verilir. Kovuşturma evresindeki kararlar ise davanın görüldüğü asliye ceza veya ağır ceza mahkemesine aittir. Kişi Bursa dışında yakalanırsa bulunduğu yer sulh ceza hâkimine götürülebilir. Bu hâkim ifadeyi alır ve dosyayı Bursa’ya gönderir. Kişi Bursa’da yaşıyor ancak karar başka şehirden çıkmışsa, Bursa Adliyesi’nde ses ve görüntü sistemiyle ifade verebilir. Kaçak sanık nedeniyle bekleyen dava, sanık yakalanınca yeniden hız kazanır. Davanın kalan süresini ceza davası ne kadar sürer yazımızda anlattık. Yargılama sonunda sanık suçsuz bulunursa beraat kararı verilir. Beraat eden kişi, haksız yakalama ve tutuklama nedeniyle tazminat da isteyebilir. Bu nedenle yakalama, gözaltı ve tutuklama tarihlerini gösteren belgeleri saklayın. Tazminat hesabında bu süreler esas alınır. Eksik belge, başvurunun reddine yol açabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  1. Yakalama kararını öğrendikten sonra saklanmak. Kaçma şüphesini güçlendirir ve tutuklama ihtimalini artırır.
  2. Avukatsız gidip hazırlıksız ifade vermek.
  3. Yurt dışına çıkmaya çalışmak. Havalimanında yakalanma neredeyse kesindir.
  4. Adres değişikliğini bildirmemek. Çağrıların ulaşmaması yakalama kararının en sık nedenidir.
  5. Karar kaldırıldıktan sonra kolluk kaydının silindiğini kontrol etmemek.

Dikkat: Yakalama kararı nedir sorusunun pratik cevabı şudur. Kolluğun sizi bulmasını beklemeyin. Avukatınızla birlikte yetkili savcılığa veya mahkemeye gidin. Bu adım süreci saatler içinde kapatır ve tutuklama değerlendirmesinde lehinize olur.

Hukuki Destek

Hakkınızda yakalama kararı bulunduğunu öğrendiyseniz, teslim sürecini, ifadeyi ve olası tutuklama talebine karşı savunmayı Bursa ceza avukatı ile planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.

Sık Sorulan Sorular

Yakalama kararı nedir?

Çağrıya uymayan, adresinde bulunamayan ya da kaçan şüpheli veya sanığın kolluk tarafından yakalanıp hâkim ya da mahkeme önüne getirilmesi için verilen karardır. Bir ceza değildir, kişinin ifadesinin veya sorgusunun yapılmasını sağlayan bir koruma tedbiridir.

Yakalama kararı ile tutuklama kararı farkı nedir?

Yakalama kararı, kişinin bulunup hâkim önüne getirilmesini amaçlar. Tutuklama ise hâkimin, sorgudan sonra kişinin cezaevinde kalmasına karar vermesidir. Yakalama kararıyla getirilen kişi ifadesinden sonra serbest bırakılabilir.

Yakalama kararı nasıl öğrenilir?

Kovuşturma evresindeki yakalama kararı, avukat aracılığıyla UYAP’tan dava dosyasında görülebilir. Soruşturma evresindeki yakalama emri ise çoğu zaman yalnızca kolluk sisteminde görünür. Yakalama kararı e-Devlet’te görünmez. Kişi genellikle bir kimlik kontrolünde, havalimanında veya bir kurum işleminde öğrenir.

Yakalama kararı nasıl kaldırılır?

En etkili yol, avukatla birlikte savcılığa veya mahkemeye kendiliğinden giderek ifade vermektir. İfade alındıktan sonra yakalama kararı kaldırılır. Ayrıca karara 2 hafta içinde itiraz edilebilir veya adres bildirilerek kaldırılması istenebilir.

Kendim teslim olursam tutuklanır mıyım?

Kendiliğinden gelmek, kaçma şüphesini zayıflatan önemli bir olgudur ve tutuklama ihtimalini azaltır. Ancak tutuklama kararı suçun niteliğine ve delillere göre verilir. Ağır suçlarda kendiliğinden gelen kişi hakkında da tutuklama talep edilebilir.

Yakalanınca ne kadar gözaltında kalınır?

Yakalama emriyle yakalanan kişi en geç 24 saat içinde hâkim önüne çıkarılır. Genel gözaltı süresi 24 saattir. Toplu suçlarda savcı bu süreyi günlük olarak uzatabilir, toplam süre 4 günü geçemez.

Mesai saati dışında yakalanırsam ne olur?

İfade için verilmiş bir yakalama emriyle mesai dışında yakalanan kişi, belirli bir günde gelmeyi taahhüt ederse bir defaya mahsus serbest bırakılabilir. Taahhüdüne uymayan kişiye idari para cezası verilir.

Yurt dışındayken hakkımda yakalama kararı varsa ne olur?

Türkiye’ye girişte havalimanında yakalanırsınız. Yurt dışındaki kişi hakkında yakalama emrinin yanı sıra gıyabi tutuklama kararı da verilebilir. Avukat aracılığıyla konsolosluk veya istinabe yoluyla ifade verilmesi ve kararın kaldırılması talep edilebilir.

Yakalanınca aileme haber verilir mi?

Evet. Yakalanan kişinin yakınlarından birine veya belirlediği kişiye derhal haber verilir. Kişiye susma hakkı, avukattan yararlanma hakkı ve gözaltına itiraz hakkı hatırlatılır.

Haksız yakalama için tazminat alınır mı?

Evet. Kanuna aykırı yakalanan veya kaldırılmış olmasına rağmen sistemde kalan bir kayıt nedeniyle gözaltına alınan kişi tazminat isteyebilir. Anayasa Mahkemesi, gözaltına alınmadan yalnızca yakalanıp serbest bırakılan kişinin de tazminat isteyebileceğine karar vermiştir.

Avukat Onaylı İçerik

Av. Süeda Kaya

Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90, 91, 94, 98, 141, 146, 247, 248 ve 267. maddeleri, Anayasa’nın 19. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 5. maddesi, 7499 ve 7589 sayılı Kanunlar ile Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay uygulaması esas alınarak 16 Kasım 2026 tarihinde güncellenmiştir.

  • Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
  • Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
  • Telefon: 0551 530 04 16

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir