Blog
Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 125): WhatsApp, Instagram ve Sosyal Medyada Hakaret
Hakaret suçu, bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek somut bir fiil isnat etmek veya sövmektir. Cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 125).
Sosyal medya: WhatsApp, Instagram ve diğer platformlardan yapılan hakaret, mağdura ulaşan sesli, yazılı veya görüntülü ileti sayılır ve aynı cezayı gerektirir. Herkese açık paylaşım ve yorumlarda aleniyet nedeniyle ceza altıda bir artırılır.
Nitelikli hâller: Kamu görevlisine görevi nedeniyle, dini veya siyasi inanç nedeniyle hakarette ceza 1 yıldan az olamaz.
Usul: Suç şikâyete bağlıdır, süre 6 aydır. 2025 sonunda yapılan değişiklikle hakaret suçu uzlaştırma kapsamından çıkarılıp önödeme kapsamına alınmıştır.
- Hakaret Suçu Nedir?
- Hakaret Suçu Cezası (2026)
- Sosyal Medyada Hakaret: Platforma Göre Farklar
- Hangi Sözler Hakaret Sayılmaz?
- Şikâyet, Zamanaşımı ve Önödeme
- Cezayı Azaltan ve Kaldıran Hâller
- Sosyal Medyada Hakaret Nasıl İspatlanır?
- Mağdurun Belirlenmesi ve Kişi Çeşitliliği
- Hakaretle Birlikte İşlenen Suçlar
- HAGB, Erteleme ve Tazminat
- Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Sık Sorulan Sorular
Bir tartışma grupta büyür, biri klavyeye sarılır ve iki dakikada yazdığı mesaj yıllarca süren bir ceza dosyasına dönüşür. Sosyal medyada söylenen söz, yüz yüze söylenenden daha kalıcıdır ve daha kolay ispatlanır. Hakaret suçu, bugün en çok dijital platformlarda işlenir. Bu rehberde cezayı, aleniyet kuralını, platforma göre farkları, 2025 sonunda değişen önödeme usulünü ve ispat yollarını anlatıyorum.
Hakaret Suçu Nedir?
Hakaret suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenir. İki biçimde işlenir.
- Somut fiil isnadı: Kişiye onur ve saygınlığını zedeleyecek somut bir olay yüklemek. “Sen kasadan para çaldın” gibi.
- Sövme: Kişinin onurunu rencide eden soyut sözler söylemek. Küfür ve aşağılayıcı sıfatlar bu kapsamdadır.
Suç, mağdurun yüzüne karşı veya gıyabında işlenebilir. Gıyapta hakaretin cezalandırılması için en az üç kişiyle ihtilat edilmesi gerekir. Mağdura ulaşan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle yapılan hakaret ise huzurda işlenmiş sayılır. Maddenin metnine Türk Ceza Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Hakaret Suçu Cezası (2026)
- Temel hâl (125/1): 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası. Hâkim ikisinden birini seçer.
- Nitelikli hâller (125/3): Kamu görevlisine görevi nedeniyle, dini, siyasi, felsefi inanç ve düşüncelerini açıklaması nedeniyle veya mensup olduğu dinin kutsal değerlerine yönelik hakarette ceza 1 yıldan az olamaz.
- Aleniyet (125/4): Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır.
- Kurul hâlinde çalışan kamu görevlileri (125/5): Kurul üyelerine yönelik hakarette tek suçtan ceza verilir ama zincirleme suç hükmü uygulanır.
Hakaret suçu nedeniyle verilen 1 yıl ve altındaki hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. Bakınız adli para cezası.
Sosyal Medyada Hakaret: Platforma Göre Farklar
Dijital ortamda hakaret, “ileti yoluyla hakaret” olarak değerlendirilir. Mesaj mağdura ulaştığı anda suç huzurda işlenmiş sayılır. Platform ve paylaşımın görünürlüğü ise aleniyeti belirler.
| Ortam | Nitelendirme | Aleniyet artırımı |
|---|---|---|
| WhatsApp özel mesaj | Huzurda hakaret (ileti yoluyla) | Yok |
| WhatsApp grubu, mağdur grupta | Huzurda hakaret | Yok |
| WhatsApp grubu, mağdur grupta değil | En az üç kişi varsa gıyapta hakaret | Yok |
| Instagram herkese açık paylaşım veya yorum | Alenen hakaret | Var, altıda bir |
| Instagram kısıtlı hesap paylaşımı | Gıyapta veya huzurda hakaret | Kural olarak yok |
| Instagram veya X özel mesaj | Huzurda hakaret | Yok |
| Herkese açık video veya canlı yayın | Alenen hakaret | Var, altıda bir |
| Hakaret içeren paylaşımı yeniden paylaşmak | Paylaşan da fail sayılabilir | Paylaşımın görünürlüğüne göre |
Aleniyet, hakaretin belirsiz sayıda kişinin öğrenebileceği bir ortamda yapılmasıdır. Herkese açık hesaplar bu koşulu sağlar. Takipçi sayısının azlığı aleniyeti ortadan kaldırmaz.
Daire, başkasına ait hakaret içeren paylaşımı kendi hesabında yeniden paylaşan sanığın da hakaret suçundan sorumlu olduğuna karar vermiştir. Yeniden paylaşım, hakaretin yeni kişilere ulaşmasını sağladığı için bağımsız bir fiil sayılmıştır.
Hangi Sözler Hakaret Sayılmaz?
Her kırıcı söz hakaret değildir. Yargıtay, kaba ve nezaketsiz sözlerle onur ve şerefi rencide eden sözleri birbirinden ayırır.
- Hakaret sayılmayanlar: terbiyesiz, saygısız, yalancı, sen kimsin, adam ol, defol, “siz eşkıya mısınız” biçimindeki soru.
- Beddua: “Allah belanı versin” gibi sözler Yargıtay’a göre hakaret değildir.
- Eleştiri: Kamu görevlisinin icraatına yönelik sert eleştiri, kişiliğine saldırmadıkça hakaret değildir. İfade özgürlüğü kapsamındadır.
- Hakaret sayılanlar: Küfür, “şerefsiz”, “namussuz”, “hırsız” gibi sövme ve somut isnat niteliğindeki sözler.
Daire, sanığın sözlerinin kaba ve nezaket dışı olmakla birlikte mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek düzeyde olmadığını belirterek hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükmünü bozmuştur.
Şikâyet, Zamanaşımı ve Önödeme
- Şikâyet: Suç şikâyete bağlıdır. Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret ise şikâyete bağlı değildir.
- Şikâyet süresi: Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür.
- Dava zamanaşımı: 8 yıldır.
- Önödeme: 7571 sayılı Kanun’la hakaret suçu istisnasız olarak önödeme kapsamına alınmış ve uzlaştırma kapsamından çıkarılmıştır. Savcılık şüpheliye önödeme tutarını bildirir. Tutar 10 gün içinde ödenirse dava açılmaz. Üç taksit mümkündür. Önödeme adli sicile işlemez.
Önödeme tutarı, adli para cezasının gün sayısı ve günlük tutarına göre hesaplanır. Soruşturma giderleri de eklenir. Önödeme yapan kişi 5 yıl içinde yeniden önödemeye tabi bir suç işlerse tutar yarı oranında artırılır. İnternetteki içeriklerin çoğu hâlâ uzlaştırma anlatır. Bu bilgi güncel değildir.
Cezayı Azaltan ve Kaldıran Hâller
- Haksız fiile tepki (TCK 129/1): Hakaret, mağdurun haksız bir fiiline tepki olarak işlenmişse ceza üçte birine kadar indirilir veya ceza verilmez.
- Yaralamaya tepki (TCK 129/2): Kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmez.
- Karşılıklı hakaret (TCK 129/3): Taraflardan birinin veya her ikisinin cezası üçte birine kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir.
- İsnadın ispatı (TCK 127): İsnat edilen fiil kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla sabitse ceza verilmez.
- İddia ve savunma dokunulmazlığı (TCK 128): Yargı mercilerine sunulan dilekçelerde, davayla ilgili ve gerçek olduğuna inanılan isnatlar hakaret sayılmaz.
Sosyal Medyada Hakaret Nasıl İspatlanır?
- Ekran görüntüsü alın. Tarih, saat, kullanıcı adı ve profil bağlantısı görünmelidir.
- Noter e-tespiti yaptırın. İçerik silinmeden önce noter aracılığıyla tespit, delili güçlendirir.
- Bağlantıyı kaydedin. Paylaşımın URL adresi şikâyet dilekçesine eklenmelidir.
- Tanık belirleyin. Paylaşımı gören kişiler ihtilat ve aleniyet yönünden önemlidir.
- Savcılıktan talep edin. Savcılık, platformdan IP ve hesap bilgilerini isteyebilir. Yurt dışı merkezli platformlarda cevap gecikebilir.
Yargıtay, yalnızca siyah beyaz çıktıyla yetinilmeyip platformdan bilgi istenmesi gerektiğini belirtir. Sahte hesapla hakarette failin tespiti bu yolla yapılır. Delil kuralları için ceza davasında delil yazımıza bakabilirsiniz.
Mağdurun Belirlenmesi ve Kişi Çeşitliliği
Hakaretin suç oluşturması için mağdurun ismi açıkça belirtilmese bile kim olduğunun anlaşılması yeterlidir (TCK 126). Aynı paylaşımda birden fazla kişiye hakaret edilmişse her mağdur için ayrı suç oluşur. Aynı kişiye farklı zamanlarda hakaret edilmişse zincirleme suç hükmü uygulanır ve ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.
Hakaretle Birlikte İşlenen Suçlar
- Mesajda tehdit de varsa ayrıca tehdit suçundan ceza verilir. Bakınız tehdit suçu cezası.
- Israrla mesaj gönderilmesi ısrarlı takip suçunu oluşturabilir. Bakınız ısrarlı takip suçu.
- Kişinin görüntüsü izinsiz paylaşılmışsa kişisel verilerin yayılması suçu gündeme gelir. Bakınız kişisel verileri hukuka aykırı yayma suçu.
- Cumhurbaşkanına hakaret ayrı bir suçtur (TCK 299) ve şikâyete bağlı değildir.
HAGB, Erteleme ve Tazminat
Dava açılır ve mahkûmiyet verilirse 2 yıl ve altındaki cezalarda HAGB değerlendirilir. Bakınız HAGB nedir. Mağdur, ceza davasından bağımsız olarak hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Önödeme ile kapanan dosya tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.
Savunmada Öne Çıkan Noktalar
- Sözün hakaret mi, kaba söz mü olduğu.
- Hesabın ve paylaşımın sanığa ait olduğunun ispatı.
- Gıyapta hakarette ihtilat şartının gerçekleşip gerçekleşmediği.
- Aleniyet artırımının koşulları.
- Karşılıklı hakaret veya haksız fiile tepki.
- Şikâyet süresinin geçip geçmediği.
- Önödeme usulünün uygulanıp uygulanmadığı. Usul atlanmışsa hüküm bozulur.
Dikkat: Hakaret dosyalarında ilk hata, mesajları silmek veya hesabı kapatmaktır. Silinen içerik platformdan yine temin edilebilir ve silme davranışı aleyhe değerlendirilebilir. İfadeye çağrıldıysanız savcıdan ifade çağrısı yazımıza bakabilirsiniz.
Hukuki Destek
Sosyal medyada size yönelik bir hakaretle karşılaştıysanız ya da hakkınızda hakaret şikâyeti varsa, delilleri ve önödeme seçeneğini Bursa ceza avukatı ile değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Danışmanlık ücretlidir. Hukuki danışmanlık, Avukatlık Kanunu ve TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
Sık Sorulan Sorular
Hakaret suçunun cezası ne kadar?
Temel hâlde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakarette ceza 1 yıldan az olamaz. Alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır.
Instagram yorumu alenen hakaret sayılır mı?
Herkese açık bir hesaptaki paylaşım veya yorum, belirsiz sayıda kişinin erişimine açık olduğu için alenidir ve ceza altıda bir artırılır. Kısıtlı hesaplar ve özel mesajlar aleni sayılmaz.
WhatsApp’tan küfür etmek suç mu?
Evet. Mağdura doğrudan gönderilen mesaj, huzurda hakaret gibi cezalandırılır. Mağdurun bulunmadığı bir grupta yapılan hakaret ise en az üç kişiyle ihtilat edilmişse gıyapta hakaret sayılır. Aleniyet artırımı uygulanmaz.
Ekran görüntüsü delil olur mu?
Ekran görüntüsü başlangıç delilidir ama tek başına yeterli görülmeyebilir. Yargıtay, platformdan IP ve zaman bilgisi istenmesini arar. Noter e-tespiti ve tanık beyanı delili güçlendirir.
Hangi sözler hakaret sayılmaz?
Yargıtay’a göre kaba ve nezaketsiz sözler hakaret değildir. Terbiyesiz, saygısız, yalancı, sen kimsin ve adam ol gibi ifadeler bu kapsamdadır. Beddua da hakaret sayılmaz. Sövme niteliğindeki sözler ise hakarettir.
Hakaret şikâyet süresi ne kadar?
Mağdur, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyetçi olmalıdır. Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret şikâyete bağlı değildir.
Hakaret suçu uzlaşmaya tabi mi?
Artık hayır. 7571 sayılı Kanun’la hakaret suçu uzlaştırma kapsamından çıkarılmış ve önödeme kapsamına alınmıştır. Şüpheli, belirlenen tutarı ödediğinde dava açılmaz.
Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?
Hakaret karşılıklı olarak işlenmişse hâkim taraflardan birinin veya her ikisinin cezasını üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir. Haksız bir fiile tepki olarak yapılan hakarette de ceza indirilebilir veya verilmeyebilir.
Hakaret içeren paylaşımı beğenmek veya paylaşmak suç mu?
Yalnızca beğenmek hakaret değildir. Ancak hakaret içeren paylaşımı yeniden paylaşan kişi, Yargıtay’a göre hakaretten sorumlu tutulabilir.
Hakaret cezası sabıkaya işler mi?
Önödeme ile kapanan dosya sicile işlemez. Dava açılıp HAGB verilirse de işlemez. Mahkûmiyet kesinleşirse adli para cezası da dahil adli sicile işler.
Av. Süeda Kaya
Bu içerik, Bursa’da serbest avukatlık yapan Av. Süeda Kaya tarafından hazırlanmıştır. Metin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125 ile 131. maddeleri, 75. maddesi, 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler, Anayasa Mahkemesi’nin 2025/86 sayılı kararı ve Yargıtay uygulaması esas alınarak 30 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir.
- Çalışma alanı: Ceza soruşturmaları, asliye ceza ve ağır ceza davaları, tutuklama ve adli kontrol itirazları, istinaf ve temyiz başvuruları.
- Büro: Bağlarbaşı Mahallesi, 1. İhsaniye Caddesi, No:58, Kat:3, Daire:15/B, Osmangazi / Bursa
- Telefon: 0551 530 04 16
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa değildir. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için Bursa avukat ana sayfamıza bakabilirsiniz.